Þýsk stjórnvöld hafna nýrri tillögu um að lækka útgjöld Evrópusambandsins um 159 milljarða evra á næstu sjö árum og krefjast mun meiri niðurskurðar. Friedrich Merz Þýskalandskanslari segir tillöguna ekki geta orðið grundvöll samkomulags um fjárlög sambandsins fyrir árin 2028 til 2034. Fleiri ríki taka undir gagnrýni Þjóðverja og telja ólíklegt að samkomulag náist fyrir áramót. Þetta kemur fram í umfjöllun Politico.
Írland, sem fer með formennsku í ráðherraráði Evrópusambandsins, kynnti á laugardag nýja tillögu að fjárlögum sambandsins. Þar er gert ráð fyrir að útgjöld verði lækkuð um 159 milljarða evra frá upphaflegri tillögu framkvæmdastjórnar ESB, sem hljóðaði upp á tæplega tvær billjónir evra.
Niðurskurðurinn nemur um 8% af fyrirhuguðum útgjöldum en Þýskaland og fleiri ríki hafa krafist þess að útgjöldin verði lækkuð um nokkur hundruð milljarða evra.
Merz krefst meiri sparnaðar
Friedrich Merz brást við tillögunni með yfirlýsingu þar sem hann sagði hana ganga allt of skammt.
„Við erum enn langt frá samkomulagi. Fjárhæðin í nýju tillögunni getur ekki orðið grundvöllur samkomulags. Fjárlög ESB verða að vera viðráðanleg fyrir þau ríki sem bera þyngstu byrðarnar af fjármögnun þeirra,“ sagði Merz.
Þýskaland stendur undir um fjórðungi sameiginlegra útgjalda Evrópusambandsins og hefur því mikilla hagsmuna að gæta þegar kemur að ákvörðunum um umfang fjárlaganna.
Þýsk stjórnvöld hafa lagt áherslu á að aðildarríkin verði að sýna meira aðhald og draga verulega úr fyrirhuguðum útgjöldum.
Sex ríki sameinast um kröfu um meiri niðurskurð
Þýskaland fer fyrir hópi sex ríkja sem vilja lækka útgjöld Evrópusambandsins mun meira en gert er ráð fyrir í nýjustu tillögunni.
Auk Þýskalands eru í hópnum Svíþjóð, Danmörk, Holland, Finnland og Austurríki.
Þessi sex ríki standa samanlagt undir um 40% af fjárlögum sambandsins.
Jessica Rosencrantz, Evrópumálaráðherra Svíþjóðar, gagnrýndi tillögu Írlands og sagði hana fela í sér útgjaldaaukningu sem væri langt umfram það sem aðildarríkin hefðu efni á.
Hún benti á að þrátt fyrir fyrirhugaðan niðurskurð yrðu fjárlögin enn umfangsmeiri en þau sem nú eru í gildi.
Claudia Bauer, Evrópumálaráðherra Austurríkis, tók undir gagnrýnina og sagði tillöguna enn langt frá því að geta hlotið samþykki austurrískra stjórnvalda.
Eelco Heinen, fjármálaráðherra Hollands, varaði jafnframt við því að ekki myndi takast að ljúka samningaviðræðunum fyrir árslok.
„Með þessu áframhaldi næst ekkert samkomulag fyrir áramót,“ sagði hann.
Ágreiningur um framlög til landbúnaðar og byggðamála
Aðildarríki Evrópusambandsins eru ekki aðeins ósammála um hversu mikil útgjöld sambandsins eigi að vera heldur einnig hvernig fjármununum skuli ráðstafað.
Sautján ríki í Suður- og Austur-Evrópu hafa tekið höndum saman um að verja framlög til landbúnaðar og byggðaþróunar.
Þau leggjast gegn því að dregið verði úr stuðningi við bændur og fjárveitingum til þeirra sjóða sem ætlað er að draga úr efnahagslegum mun milli svæða innan sambandsins.
Útgjöld til landbúnaðar og byggðamála nema samanlagt nær helmingi fjárlaga ESB.
Í nýjustu tillögu Írlands er því gert ráð fyrir að framlög til þessara málaflokka haldist óbreytt.
Þess í stað verði fjárveitingar til annarra verkefna skornar niður, meðal annars til varnarmála, eflingar samkeppnishæfni og þróunaraðstoðar.
Ítalía og Pólland taka tillögunni betur
Ríkin sautján sem vilja verja framlög til landbúnaðar og byggðamála hafa tekið tillögunni betur en þau ríki sem krefjast meiri sparnaðar.
Francesco Lollobrigida, landbúnaðarráðherra Ítalíu, fagnaði því að fjárveitingar til sameiginlegrar landbúnaðarstefnu Evrópusambandsins skyldu haldast óbreyttar.
Hann sagði það mikilvægt skref í rétta átt en tók jafnframt fram að ítölsk stjórnvöld væru ekki að öllu leyti sátt við tillöguna.
Ignacy Niemczycki, Evrópumálaráðherra Póllands, fagnaði því sömuleiðis að Pólland myndi áfram fá hæstu framlögin úr sameiginlegum sjóðum sambandsins.
Hann sagði hins vegar að fyrirhugaður niðurskurður samræmdist ekki þeim markmiðum sem Evrópusambandið hefði sett sér.
Ósátt við niðurskurð til varnarmála og nýsköpunar
Þýskaland og önnur ríki sem vilja meiri sparnað gagnrýna einnig að niðurskurðurinn skuli einkum bitna á málaflokkum sem þau telja mikilvæga fyrir framtíð Evrópu.
Þar er meðal annars átt við varnarmál, nýsköpun og aðgerðir til að styrkja samkeppnisstöðu evrópskra fyrirtækja.
Þessi ríki hafa lagt áherslu á að Evrópusambandið þurfi að efla varnargetu sína og styrkja atvinnulífið til að standast aukna alþjóðlega samkeppni.
Í tillögu Írlands er hins vegar gert ráð fyrir að draga úr fjárveitingum til þessara verkefna á sama tíma og framlög til landbúnaðar og byggðamála haldast óbreytt.
Einn stjórnarerindreki frá ríki sem krefst meiri sparnaðar gagnrýndi þessa forgangsröðun í samtali við Politico.
„Þeir skera niður fjárveitingar til framtíðarinnar til að vernda fortíðina,“ sagði hann.
Samkomulag fyrir áramót í óvissu
Thomas Byrne, Evrópumálaráðherra Írlands, sem stýrir fjárlagaviðræðunum, hefur varið tillöguna og segir hana málamiðlun sem ætlað sé að sætta ólík sjónarmið aðildarríkjanna.
Hann bendir á að víðtækur stuðningur sé við að halda framlögum til landbúnaðar og byggðamála óbreyttum, meðal annars hjá ríkjum sem greiða meira til Evrópusambandsins en þau fá til baka.
Leiðtogar aðildarríkjanna munu ræða tillöguna á fundi sínum á fimmtudag og föstudag.
Stefnt hefur verið að því að ljúka samningaviðræðunum fyrir árslok, áður en kosningar fara fram í Frakklandi, Ítalíu og Póllandi á næsta ári.
Hörð viðbrögð Þýskalands og fleiri ríkja við nýjustu tillögunni sýna hins vegar að enn er verulegur ágreiningur um bæði heildarútgjöld Evrópusambandsins og hvernig þeim verði skipt milli einstakra málaflokka.