Meirihluti Evrópubúa telur að framtíð álfunnar sé í hættu og nær 3 af hverjum 4 telja Evrópu ekki takast vel á við þær áskoranir sem hún stendur frammi fyrir. Þrátt fyrir það vill mikill meirihluti sjá sterkari og sameinaðri Evrópu samkvæmt nýrri rannsókn European Council on Foreign Relations, ECFR. Fjallað er um málið í The Guardian.
Rannsóknin byggir á viðtölum við 5.800 manns í Frakklandi, Þýskalandi, Ítalíu, Hollandi, Póllandi og Bretlandi auk greiningar á pólitískri umræðu og fjölmiðlaumfjöllun í 15 ríkjum.
Niðurstöðurnar sýna mikla vantrú á núverandi stöðu Evrópu. 68% þátttakenda lýstu þróuninni sem hnignun eða tapi á því sem áður þótti eðlilegt en aðeins 12% töldu núverandi tímabil einkennast af nýrri sókn eða endurnýjun Evrópu.
74% telja Evrópu ekki ráða við áskoranirnar
Stríð var það vandamál sem flestir þátttakendur nefndu eða 43%. Efnahagslegur þrýstingur kom þar á eftir með 33% og 29% nefndu þörfina fyrir aukið sjálfstæði Evrópu í alþjóðamálum.
Alls töldu 74% að Evrópa væri ekki að takast vel á við þær áskoranir sem hún stendur frammi fyrir og 56% sögðu framtíð hennar vera í hættu.
Niðurstöðurnar benda þó ekki til þess að þessi óánægja þýði almenna höfnun á aukinni Evrópusamvinnu.
73% þátttakenda lýstu framtíðarsýn sem fól í sér annaðhvort aukna einingu og pólitíska samþættingu, frið og öryggi eða aukna velmegun.
Vilja sterkari Evrópu en efast um að hún sé möguleg
Paweł Zerka, sérfræðingur hjá ECFR og höfundur rannsóknarinnar, segir vandann ekki felast í því að fólk sé hætt að vilja sterkari Evrópu. Það sé hætt að trúa því að hægt sé að koma henni á.
Hann lýsir þessu sem bili milli framtíðarsýnar og raunveruleikans. Fólk geti séð fyrir sér hvers konar Evrópu það vilji en eigi erfitt með að sjá trúverðuga leið frá núverandi stöðu þangað.
Rannsóknin skiptir kjósendum í 4 hópa. Um 19% eru eindregið jákvæð gagnvart Evrópusamvinnu og telja núverandi krísur geta orðið hvata að sterkari og samþættari Evrópu.
Stærsti hópurinn eða 39% telur hins vegar að bestu dagar Evrópu séu liðnir. Nær helmingur þátttakenda í Frakklandi, Þýskalandi og Ítalíu tilheyrir þessum hópi.
Kjósendur AfD og RN sjá hnignun
Svartsýnin er sérstaklega mikil meðal kjósenda flokka á borð við AfD í Þýskalandi, Rassemblement National í Frakklandi, PVV í Hollandi og Reform UK í Bretlandi.
Nær allir kjósendur þessara flokka féllu í þann hóp sem hefur neikvæða sýn á þróun Evrópu og 83% þeirra lýstu stöðunni með vísan til hnignunar eða þess að eitthvað hefði glatast.
Annar hópur, sem rannsóknin kallar óvissa, telur 31% þátttakenda. Þeir deila að mörgu leyti jákvæðum gildum gagnvart Evrópusamvinnu en efast um getu Evrópu til að taka ákvarðanir, verja borgarana og standa við eigin gildi.
„ESB ræðir mikið en gerir ekkert“
Hægagangur í ákvarðanatöku kom ítrekað fram. 32% þátttakenda nefndu seinagang Evrópu þegar þeir lýstu vandamálunum.
Ungur pólskur þátttakandi orðaði gagnrýnina þannig að ESB ræddi í grundvallaratriðum mikið en gerði ekkert.
Veikleiki Evrópu gagnvart stórveldum kom einnig oft upp. Um 30% nefndu að Evrópa ætti erfitt með að standa á sínu þegar hún mætti öflugum ríkjum og voru tilslakanir ESB gagnvart Donald Trump Bandaríkjaforseta í tollamálum nefndar sem áberandi dæmi.
Zerka telur óvissa hópinn geta ráðið miklu um pólitíska þróun Evrópu. Þar sé enn sterk tenging við hugmyndina um Evrópusamvinnu en vantrú á stofnanir, hæga ákvarðanatöku og veikleika Evrópu á alþjóðavettvangi geti ráðið því hvert þessir kjósendur leita í framtíðinni.