Karol Nawrocki, forseti Póllands, hefur sakað Donald Tusk forsætisráðherra um að reyna að ná stjórnlagadómstól landsins á sitt vald með ólögmætum aðgerðum. Forsetinn segir Tusk bera persónulega ábyrgð á aðgerðum lögreglu við dómstólinn, brottvikningu dómara og fyrirmælum sem brjóti gegn stjórnarskránni. Á fundi þjóðaröryggisráðs Póllands lýsti Nawrocki því yfir að hann myndi beita öllum heimildum forsetaembættisins til að stöðva það sem hann kallaði tilraun til að kollvarpa stjórnskipun landsins.
Ummælin koma fram í myndskeiði sem Hindustan Times birti af fundinum. Þar beindi forsetinn orðum sínum beint til Tusk, sem var viðstaddur, og sakaði hann um að skaða orðspor Póllands, fæla fjárfesta frá landinu og grafa undan trausti almennings á ríkisstofnunum.
Tusk beri persónulega ábyrgð á aðgerðunum
Nawrocki gagnrýndi sérstaklega viðbúnað lögreglu við stjórnlagadómstólinn, ákvarðanir um að víkja dómurum frá störfum og fyrirmæli sem hann taldi ólögmæt.
„Full ábyrgð á hverjum einasta lögreglumanni fyrir utan stjórnlagadómstólinn og öllum ólögmætum aðgerðum, svo sem brottvikningu dómara og ólögmætum fyrirmælum, hvílir á einum manni. Sá maður er Donald Tusk forsætisráðherra,“ sagði Nawrocki.
Forsetinn sagði Tusk hafa gert alvarleg mistök og að fyrrverandi bandamenn hans stæðu ekki lengur með honum.
„Þú veist nú þegar, forsætisráðherra, að þú hefur gert mistök. Við vitum það báðir að fyrrverandi bandamenn þínir standa ekki lengur við hlið þér og það eina sem þú átt eftir er valdbeiting,“ sagði hann.
Nawrocki hét því að beita öllum stjórnskipulegum heimildum sínum til að stöðva aðgerðir ríkisstjórnarinnar og krafðist þess að Tusk viðurkenndi mistök sín og drægi aðgerðirnar til baka.
Ágreiningur um lögmæti skipunar dómara
Deilan snýst meðal annars um skipun nýrra dómara við stjórnlagadómstólinn. Ríkisstjórn Tusk heldur því fram að dómararnir hafi verið skipaðir með lögmætum hætti og eigi rétt á að taka til starfa.
Tusk hefur lýst því yfir að skipun þeirra samræmist stjórnarskránni og að þeim verði að vera heimilt að gegna störfum sínum og kveða upp dóma.
Nawrocki hafnar hins vegar þeim aðgerðum sem ríkisstjórnin hefur gripið til gagnvart stjórnendum dómstólsins og telur þær fela í sér brot gegn sjálfstæði dómsvaldsins.
Tusk varar við að Rússar nýti sér átökin
Á fundinum varaði Tusk við því að Rússar og stjórnmálaöfl hliðholl þeim reyndu að nýta sér stjórnarskrárkreppuna til að veikja pólsk stjórnvöld.
Hann sagði pólitískan óstöðugleika í Póllandi og öðrum Evrópuríkjum þjóna hagsmunum Rússlands og að rússneskar leyniþjónustustofnanir reyndu að ýta undir slíkan ágreining.
Tusk vísaði meðal annars til gagnrýni rússneskra og evrópskra stjórnmálamanna á aðgerðir ríkisstjórnarinnar við stjórnlagadómstólinn.
„Það er mikilvægt að allir í Póllandi skilji að stundum geta þeir lent í því að leika í hljómsveit sem þeir hefðu aldrei viljað ganga til liðs við,“ sagði hann.
Samstaða um bandaríska herstöð og aukinn viðbúnað
Þrátt fyrir ágreininginn um stjórnlagadómstólinn kom fram á fundinum að forsetinn og ríkisstjórnin væru sammála um að tryggja varanlega viðveru bandaríska hersins í Póllandi.
Rætt var um áform um bandaríska herstöð og mikilvægi þess að styrkja eigin hernaðargetu Póllands samhliða áframhaldandi varnarsamstarfi við Bandaríkin.
Wiesław Kukuła hershöfðingi kynnti einnig upplýsingar um öryggisógnir sem tengjast hernaðarstefnu Rússlands. Sérstaklega var varað við mögulegum ögrunum, skemmdarverkum og tilraunum til að skapa óstöðugleika í samfélaginu á næstu mánuðum.
Á fundinum kom fram víðtæk samstaða um nauðsyn þess að undirbúa mismunandi sviðsmyndir og efla viðbúnað vegna mögulegra aðgerða Rússlands gagnvart NATO-ríkjum.
Ágreiningurinn um stjórnlagadómstólinn stendur hins vegar óleystur. Nawrocki hefur lýst því yfir að hann muni ekki sætta sig við aðgerðir ríkisstjórnarinnar og krefst þess að Tusk dragi þær til baka.