Júlíus Valsson skrifar:
Ríkisstjórnin, sem tók við í desember 2024, hafði fögur fyrirheit í farteskinu. Vextir skyldu lækka og verðbólga hjaðna, húsnæði rísa og atvinna aukast, biðlistar styttast og rekstur ríkissjóðs komast í samt lag. Engra lausna á þeim vanda var leitað í Brussel, enda kaus þjóðin um það hér heima, á íslensku og af íslensku tilefni. Hún kaus íslenskar lausnir.
Nú, tæpum tveimur árum síðar, á hún að leggja blessun sína yfir það að næstu misseri fari í þvarg um „samninga“ varðandi þrjátíu og fimm kafla í endalausu og flóknu regluverki ESB, kafla sem enginn kjósandi bað um í desember og allir vita að leysa ekki þann vanda sem nú er steðjar að í íslensku hagkerfi og er þegar orðinn mjög alvarlegur.
Þjóðaratkvæðagreiðslan þ. 29. ágúst
Á laugardaginn er þjóðinni boðið að svara einni spurningu, og hún er sögð meinlaus með öllu þ.e. hvort kjósandinn vilji taka aftur upp aðildarviðræður við ESB. Einungis eigi að kanna hvort ræða megi við menn í Brussel og hvort þar sé eitthvað í boði sem við höfum ekki nú þegar. Hinu er hins vegar haldið til hlés með öllum tiltækum ráðum, að áður en gengið er til slíkra „viðræðna“ verður íslenska þjóðin að sækja um fulla aðild að ESB, án nokkurra fyrirvara. Okkur er sagt að vel megi rölta niður að höfn og virða fyrir sér skipin án þess að ætla sér í siglingu, þótt maður hafi sjópokann meðferðis og hafi kvatt konu og börn með kossi í dyrunum.
Það er hátt til lofts í Brussel
Það þarf litla mannþekkingu til að skilja aðdráttaraflið. Í Brussel eru salirnir háir og teppin þykk. Fundirnir eru langir, launin rausnarleg og skattbyrðin allt önnur og léttari en hér heima, og þar spyr enginn hvernig gangi á bráðamóttökunni í Fossvogi. Fulltrúum smáríkja er þar tekið með þeirri alúð sem stórveldi hafa jafnan sýnt þeim sem engu ráða, sem hafa ekkert vald. Sá sem hefur setið undir hlýlegri þakkarræðu í slíkum sal kemur heim með þá tilfinningu að hann hafi afrekað eitthvað, og tilfinningin er notaleg þótt hún hafi enga þýðingu.
Áhrif Íslands í Brussel
Að vísu fylgir kaupunum sá galli að vægi Íslands í ráðherraráðinu yrði innan við eitt prómill og þingmenn okkar sex af rúmlega sjö hundruðum. Á móti kemur eitt sæti í framkvæmdastjórninni, sem er prýðilegt starf handa einum Íslendingi, og túlkur sem snarar á íslensku því sem þegar hefur verið afráðið og ritað og mælt á frönsku.
Umskipti Kristrúnar Frostadóttur
Fyrir alþingiskosningarnar fullyrti Kristrún Frostadóttir að ESB-málið væri hvorki á dagskrá né tímabært og að brýnna væri að leysa þann vanda sem blasti við í hagstjórn og efnahagsmálum hér heima. Ekki ætti að flýja til Brussel þegar alvarlegur vandi steðjaði að, og Íslendingum bæri að leysa sín mál á sínum eigin heimavelli. Nokkrum mánuðum síðar taldi hún hins vegar að staða Íslands væri orðin „óvenju sterk“ og því rétt að ganga til viðræðna einmitt nú. Það er merkileg röksemd, því sterk staða er nokkuð sem menn nýta heima fyrir; hún er ekki lögð inn á reikning í öðru landi til geymslu.
Búbblur á borðum
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir hefur svo rætt um sérlausnir í sjávarútvegi af þeirri einlægni sem einkennir þá sem ekki hafa lagt á sig að lesa Lissabon-sáttmálann. Sameiginlega sjávarútvegsstefnan liggur fyrir á prenti og hefur gert um langt skeið. Hún breytist ekkert við það eitt að um hana sé fjallað í hlýjum sal með búbblum á borðum í Brussel.
Hvaða áhrif hefði NEI?
Hvaða áhrif hefði eitt lítið nei á þær tvær mætu konur sem nú fara með stjórnarforystu og utanríkismál á Íslandi? Það refsar engum, hefnir sín ekki á neinum, tekur ekkert af þessu ágæta fólki og lokar engum dyrum um aldur og ævi. Það dregur aðeins fyrir gluggann sem snýr að Brussel um sinn og beinir sjónum ráðherranna að þeim vandamálum sem þeim var falið að leysa. Verkefnin bíða óþreyjufull heima: vextir og verðbólga, húsnæði og dýr orka, sjúkrahúsin, og ungu hjónin sem eru hætt að reikna út greiðslubyrðina af því að niðurstaðan varð alltaf sú sama. Aðild að ESB leysir ekki vanda þeirra.
Menn benda á að atkvæðagreiðslan sé aðeins ráðgefandi. Það má vel vera. Ráð eru þó gefin til þess að eftir þeim sé farið, og fátt er hollara fyrir ráðherra í miðju kjörtímabili en ráð sem gefið eru af þjóðinni, sem þær teysta, hátt og skýrt.
Ísland bíður!
Þjóðin segir: „Horfist í augu við landið sem þið voruð kosnar til að stjórna og ljúkið þeim verkefnum sem þið lofuðuð að leysa áður en þið hefjið leit að nýjum verkefnum handa ykkur sjálfum. Vinnustaður ykkar er hér á Íslandi.“
Í desember 2024 gerði þjóðin ráðningarsamning við þá sem hún kaus til setu á Alþingi. Á laugardaginn gefst henni færi á að minna á starfslýsinguna, sem er stutt og auðskilin:
Horfið heim til Íslands!