Efnahags- og framfarastofnunin OECD varar við því að alþjóðlegur stálmarkaður stefni í dýpri kreppu þar sem framleiðslugeta vex mun hraðar en eftirspurn. Stofnunin segir ríkisstuðning við stálframleiðslu, sérstaklega í Kína, valda mikilli röskun á mörkuðum og auka þrýsting á framleiðendur í Evrópu og öðrum OECD-ríkjum. Þetta kemur fram í frétt Euronews.
Kínversk fyrirtæki njóta umfangsmikilla styrkja
Samkvæmt nýrri skýrslu OECD fengu kínversk stálfyrirtæki árið 2024 að jafnaði styrki sem voru 15 sinnum hærri en þeir sem keppinautar þeirra annars staðar í heiminum fengu miðað við eignastærð. Á sama tíma fluttu kínversk fyrirtæki út metmagn af stáli árið 2025, alls 131 milljón tonn. Það jafngildir meira en allri stálframleiðslu Evrópusambandsins á sama ári. OECD telur að þessi þróun hafi veruleg áhrif á samkeppnisstöðu framleiðenda í Evrópu og Norður-Ameríku.
Framleiðslugeta vex mun hraðar en eftirspurn
OECD spáir því að umframframleiðslugeta í stálframleiðslu muni aukast úr 640 milljónum tonna árið 2025 í 745 milljónir tonna árið 2028. Á sama tíma er gert ráð fyrir að eftirspurn aukist aðeins um 34 milljón tonn á árunum 2026 til 2028 á meðan fyrirtæki hyggjast bæta við allt að 139 milljónum tonna í nýrri framleiðslugetu. Kína hyggst eitt og sér bæta við 38,6 milljónum tonna af framleiðslugetu fyrir árið 2028, sem er mesta aukning sem fyrirhuguð er í nokkru landi.
Evrópskir framleiðendur taldir sérstaklega berskjaldaðir
OECD segir evrópska stálframleiðendur standa frammi fyrir erfiðari rekstrarskilyrðum en margir alþjóðlegir keppinautar þeirra. Hærri launakostnaður, dýrari orka og strangari umhverfiskröfur geri fyrirtækjunum erfiðara fyrir að keppa við framleiðendur sem njóta ríkisstuðnings eða starfa við lægri kostnað. Þá hefur hækkandi orkuverð vegna átaka í Miðausturlöndum aukið á vandann þar sem orka getur numið allt að 40% af framleiðslukostnaði stáls.
Óttast um framtíð iðnaðarins
OECD segir hættu á að áframhaldandi offramboð grafi undan arðsemi og framtíðarrekstrarhæfni stálfyrirtækja í mörgum ríkjum. Mathias Cormann framkvæmdastjóri OECD sagði nauðsynlegt að bregðast við rót vandans með því að takast á við skaðlegan ríkisstuðning og aðrar aðgerðir sem raski eðlilegri samkeppni á alþjóðlegum stálmörkuðum.
Stofnunin varar við því að ef núverandi þróun heldur áfram geti hún haft áhrif á efnahagslegt öryggi margra ríkja og framtíð stálframleiðslu í OECD-löndum.