Ástandið í spænsku borginni Ceuta í Norður-Afríku fer versnandi rúmum mánuði eftir að um 72.000 farandmenn fóru yfir landamærin frá Marokkó. Þúsundir eru enn í borginni, átök hafa orðið milli farandfólks, heimamanna og öryggissveita og spænska ríkisstjórnin sætir vaxandi gagnrýni fyrir að hafa ekki náð stjórn á ástandinu. Lögregla skaut viðvörunarskotum á mánudag þegar hún rýmdi búðir þar sem nokkur þúsund ungir menn höfðu komið sér fyrir við sjúkrahús borgarinnar. Greint er frá þessu á vef Politico.
Pedro Sánchez forsætisráðherra og ríkisstjórn hans höfðu áður gefið til kynna að mestu væri lokið við að leysa vandann eftir hinn mikla straum fólks yfir landamærin. Raunveruleikinn í Ceuta hefur hins vegar reynst annar.
Sánchez viðurkenndi á mánudag að um 5.000 þeirra sem komu yfir landamærin væru enn í borginni. Juan Jesús Vivas, forseti borgarstjórnar Ceuta, telur fjöldann hins vegar nær 10.000. Spænskir lögreglumenn og lögreglusamtökin CEP hafa tekið undir hærri töluna.
Um 1.200 fylgdarlaus börn eru meðal þeirra sem enn eru í Ceuta og stendur til að flytja þau í úrræði á spænska meginlandinu.
Átök við hermenn og bensínsprengjur
Ofbeldi hefur aukist samhliða því að lausn á ástandinu dregst. Nokkrir spænskir hermenn særðust í síðustu viku þegar hópur um 40 ungra farandmanna kastaði grjóti að þeim.
Í öðru atviki handtók lögregla 3 farandmenn sem grunaðir eru um að hafa kastað bensínsprengjum að herdeild sem var við eftirlit í Ceuta.
Átökin hafa einnig beinst gegn farandfólkinu sjálfu. Spænsk lögregla þurfti að grípa inn í þegar heimamenn réðust inn í bráðabirgðabúðir á El Trampolín-ströndinni og kveiktu í eigum fólksins.
Heimamenn óttast versnandi öryggi
Óánægja meðal íbúa Ceuta hefur aukist eftir því sem vikurnar líða. Veitingamaður sem býr nærri búðunum á El Trampolín segir eldri íbúa ekki lengur geta notið sumarsins á ströndinni eins og áður. Hann segir marga heimamenn óttast að yfirgefa heimili sín vegna versnandi öryggisástands.
Talsmaður CEP-lögreglusamtakanna fullyrðir að glæpatíðni í Ceuta hafi áttfaldast frá 30. júlí. Hann lagði þó ekki fram gögn því til stuðnings og spænska innanríkisráðuneytið hefur hvorki staðfest né hafnað fullyrðingunni þar sem nýjustu tölur liggja ekki fyrir.
Teresa Peramato ríkissaksóknari Spánar hefur þó staðfest að yfirvöld hafi orðið vör við fjölgun líkamsárása og brota gegn eignum síðasta mánuðinn.
Tugir kynferðisbrota til rannsóknar
Ástandið hefur einnig skapað mikla hættu fyrir konur og stúlkur meðal farandfólksins. Saksóknaraembættið í Ceuta rannsakar 22 meintar kynferðisárásir gegn konum og stúlkum úr hópi farandfólksins auk máls þar sem maður úr hinsegin samfélaginu varð fyrir árás.
Helena Maleno hjá hjálparsamtökunum Caminando Fronteras telur raunverulegan fjölda brota geta verið meiri þar sem sumar konur viti ekki hvernig eigi að tilkynna kynferðisbrot eða treysti yfirvöldum ekki nægilega til þess.
Hjálparsamtök hafa sjálf lent á milli fylkinga. Starfsmaður þýsku samtakanna Mission Lifeline segist hafa fengið líflátshótanir og reynt hafi verið að skera dekk á bifreið hans. Mótmælendur hafa jafnframt reynt að hindra bifreiðar Rauða krossins í að koma mat til farandfólks.
Sánchez undir vaxandi þrýstingi
Pólitískur þrýstingur á ríkisstjórn Sánchez eykst nú hratt. Þriðjungur ráðherra ríkisstjórnarinnar hefur verið kallaður fyrir sérstakar þingnefndir vegna ástandsins í Ceuta. Gagnrýni kemur ekki aðeins frá stjórnarandstöðunni heldur einnig stjórnmálaflokkum sem jafnan hafa stutt ríkisstjórn Sánchez.
Mikel Legarda, þingmaður Baskneska þjóðernisflokksins, sakaði ríkisstjórnina um vanrækslu í aðdraganda ástandsins og aðgerðarleysi við að koma lífinu í Ceuta aftur í eðlilegt horf.
„Spurningin er óumflýjanleg: Hvar er ríkið?“ spurði hann á spænska þinginu.
Ríkisstjórnin tilkynnti á þriðjudag um 309 milljóna evra aðgerðapakka vegna ástandsins. Fénu verður meðal annars varið til að styrkja öryggisinnviði, opinbera þjónustu, fyrirtæki í Ceuta og mannúðaraðstoð við farandfólk.
Carlos Cuerpo efnahagsráðherra segir brýnt að endurheimta öryggistilfinningu og traust íbúa og fyrirtækja.
En enn er óljóst hversu langan tíma tekur að ná stjórn á ástandinu. Ceuta hefur lengi lagt áherslu á friðsamlega sambúð kristinna og múslima en straumur tugþúsunda manna yfir landamærin og átökin sem fylgt hafa í kjölfarið reyna nú verulega á samfélagið.