Pétur Gunnlaugsson ræddi við Guðmund Karl Snæbjörnsson sérfræðing í heimilislækningum í Síðdegisútvarpinu um rannsóknir á lyfinu Beyfortus og hvernig samanburður við lyfleysu hefði farið fram í klínískum prófunum. Í umræðunni var farið yfir hvernig upplýsingar um innihald lyfleysu virðast fremur óljósar og hvaða áhrif það hefði á traust til rannsóknarniðurstaðna. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Hlustandi spurði gervigreind um innihald lyfleysu en fékk loðin svör
Í þættinum hringdi hlustandi inn og lýsti samskiptum sínum við gervigreind þar sem reynt hafði verið að fá skýr svör um hvaða efni hefðu verið notuð í lyfleysu í rannsóknum á Beyfortus. Hlustandinn greindi frá því að frá gervigreindinni hafi komið fram almenn svör um hefðbundnar lausnir en ekki nákvæm sundurliðun á innihaldi. Þetta vakti athygli hlustandans um hvort og þá hversu aðgengilegar slíkar upplýsingar væru fyrir almenning og hvort gagnsæi í birtingu rannsóknargagna væri nægjanlegt.
Samanburðarhópar og rannsóknarsnið
Guðmundur Karl fór yfir aðferðafræði rannsókna þar sem virkt lyf væri stundum borið saman við annað virkt lyf fremur en lyfleysu. Í umræðunni kom fram að slíkt rannsóknarsnið gæti haft áhrif á túlkun niðurstaðna og hvernig áhætta og ávinningur væru metin. Rætt var um mikilvægi þess að almenningur og fagfólk hefðu aðgang að skýrum upplýsingum um hvaða samanburðarhópar væru notaðir og á hvaða forsendum.
Eftirfylgni og birting gagna
Þá var einnig rætt um eftirfylgni eftir markaðssetningu lyfja og hvernig gögn um aukaverkanir og árangur kæmu fram síðar. Guðmundur Karl lagði áherslu á að slík eftirfylgni væri lykilþáttur í mati á öryggi og virkni og að regluleg endurskoðun gagna væri eðlilegur hluti vísindalegrar vinnu. Í því samhengi var bent á að skýr birting upplýsinga um rannsóknarsnið, lyfleysu og niðurstöður skipti miklu máli fyrir traust almennings.
Gagnsæi og upplýsingaaðgengi
Guðmundur benti á að gagnsæi í heilbrigðisrannsóknum væri forsenda upplýstrar umræðu og ákvarðanatöku. Guðmundur Karl setti fram að þegar upplýsingar um rannsóknir væru óljósar eða torfundnar gæti það leitt til efasemda og misskilnings. Hann lagði áherslu á að opið aðgengi að gögnum og skýrar útskýringar á aðferðafræði væru nauðsynleg til að viðhalda trausti á heilbrigðiskerfinu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.