Ríkisstyrkt skólaátak á Írlandi, sem ætlað er að fræða grunnskólabörn um Evrópusambandið og ávinning ESB-aðildar Írlands, hefur verið hleypt af stokkunum fyrir skólaárið 2026–2027. Verkefnið nefnist Blue Star Programme og var kynnt af Thomas Byrne, ráðherra Evrópumála, í St Patrick’s National School í Stamullen í Meath-sýslu. Samkvæmt tilkynningu frá írska utanríkisráðuneytinu er markmið verkefnisins að veita börnum snemma innsýn í það „hvað felist í því að vera Evrópubúi“ og hvernig Evrópusambandið starfar.
Yfir 220.000 nemendur hafa tekið þátt
European Movement Ireland annast verkefnið fyrir hönd utanríkisráðuneytisins. Frá árinu 2011 hafa rúmlega 1.300 skólar og um 220.000 nemendur tekið þátt í verkefninu.
Í tilkynningu ráðuneytisins segir að verkefnið fræði grunnskólanemendur um Evrópusambandið og þann ávinning sem aðild að sambandinu hefur fært Írlandi. Nemendur kynnast meðal annars sögu, landafræði, menningu, skapandi verkefnum og stofnunum ESB í gegnum verkefni sem eiga að falla að írskri námskrá.
Ráðherra ávarpaði nemendur
Við kynningu verkefnisins vísaði Byrne til væntanlegrar formennsku Írlands í ráði Evrópusambandsins og þakkaði kennurum fyrir stuðning við verkefnið. Hann sagði þátttöku þeirra ýta undir virkt borgarasamfélag og hvetja leiðtoga framtíðarinnar.
„Gleymið því aldrei: Framtíð ESB tilheyrir ykkur, því við erum ESB,“ sagði Byrne í ávarpi sínu til nemenda.
Ríkisstyrkur upp á 100.000 evrur á ári
Blue Star Programme er fjármagnað af utanríkisráðuneyti Írlands, sem leggur verkefninu til 100.000 evrur á ári í þrjú ár. Í skýringum með tilkynningunni er verkefninu lýst sem fjárfestingu stjórnvalda í því að auka vitund næstu kynslóðar um Evrópumál og stuðla að því að börn skilji hvernig ESB starfar og hvaða ávinning aðildin hefur fært Írlandi.
Að verkefninu koma einnig ýmsar stofnanir og samtök, meðal annars skrifstofa ráðherra Evrópumála, fulltrúaskrifstofa framkvæmdastjórnar ESB á Írlandi, tengiskrifstofa Evrópuþingsins og menntamálaráðuneytið. European Movement Ireland, sem sér um framkvæmd verkefnisins, lýsir hlutverki sínu þannig að það felist í að tengja Íra við ESB og hvetja landsmenn til þátttöku í Evrópusambandinu.
Skiptar skoðanir um verkefnið
Verkefnið hefur vakið umræður á Írlandi. Barry Ward, þingmaður Fine Gael og formaður Evrópumálanefndar írska þingsins, hefur kallað eftir aukinni fræðslu um ESB í skólum og sagt að slík umræða þurfi að hefjast í kennslustofunni. Hann hefur einnig talað fyrir því að ungt fólk þrói með sér tvíþætta sjálfsmynd, sem Írar og Evrópubúar.
Gagnrýnendur hafa hins vegar varað við því að slík verkefni geti falið í sér pólitíska innrætingu. Óháði þingmaðurinn Carol Nolan hefur kallað hugmyndir af þessu tagi „áróður“ og sagt að hún treysti þeim ekki.
Umræðan tengist einnig víðari deilum á Írlandi um hlutverk skóla í pólitískri og samfélagslegri þátttöku ungs fólks, þar á meðal í tengslum við loftslagsmál og borgaralega þátttöku.