Írska flugfélagið Ryanair hyggst grípa til umfangsmikilla sparnaðaraðgerða og hækka flugfargjöld á næsta ári vegna mikillar hækkunar á verði flugvélaeldsneytis. Michael O’Leary, forstjóri félagsins, segir að eldsneytiskostnaður Ryanair muni aukast um tvo milljarða evra á næsta fjárhagsári vegna stríðsins í Mið-Austurlöndum. Meðal þeirra aðgerða sem koma til greina eru tímabundin frysting launa, fækkun flugliða miðað við umfang starfseminnar og aukin notkun gervigreindar við skrifstofustörf. Þetta kemur fram í frétt France24.
O’Leary gerir ráð fyrir að flugfargjöld í Evrópu hækki um meira en 10% á árinu 2027 þar sem flugfélög þurfi að mæta auknum eldsneytiskostnaði. Ryanair hefur hingað til verið að mestu varið fyrir verðhækkunum með framvirkum eldsneytissamningum, en stór hluti þeirra rennur út á næsta ári. Félagið hefur þegar ákveðið að draga úr flugframboði í vetur vegna hækkandi rekstrarkostnaðar.
Eldsneytiskostnaður eykst um tvo milljarða evra
Ryanair áætlar að eldsneytiskostnaður félagsins muni aukast um tvo milljarða evra, jafnvirði um 2,24 milljarða Bandaríkjadala, á næsta fjárhagsári. Hækkunin tengist stríðinu milli Bandaríkjanna og Írans, sem hefur haft mikil áhrif á olíuverð og framboð eldsneytis á alþjóðamörkuðum.
Félagið hefur tryggt sér um 80% af eldsneytisþörf yfirstandandi fjárhagsárs, sem lýkur í mars, á verði sem nemur um 67 Bandaríkjadölum á tunnu. Það er töluvert lægra en núverandi markaðsverð.
Staðan verður hins vegar önnur á fjárhagsárinu 2027–2028. Þá hefur Ryanair aðeins tryggt sér um fjórðung eldsneytisþarfarinnar með framvirkum samningum, á verði sem nemur um 95 dölum á tunnu.
„Nema skjót lausn finnist á átökunum í Mið-Austurlöndum gerum við ráð fyrir að verð á flugvélaeldsneyti haldist hátt langt fram á árið 2027,“ sagði O’Leary í tilkynningu vegna uppgjörs félagsins.
Flugfargjöld gætu hækkað um meira en 10%
O’Leary gerir ráð fyrir að hækkandi eldsneytiskostnaður muni leiða til verulegra verðhækkana hjá flugfélögum um alla Evrópu á næsta ári.
„Við gerum sannarlega ráð fyrir tveggja stafa prósentuhækkunum á flugfargjöldum hjá öllum flugfélögum í Evrópu árið 2027,“ sagði hann í myndskeiði sem birt var samhliða ársfjórðungsuppgjöri Ryanair.
Hann hefur áður varað við því að flugfargjöld gætu hækkað um allt að 20% á næsta ári vegna eldsneytiskostnaðar og takmarkaðs framboðs flugsæta.
Hækkanirnar gætu haft veruleg áhrif á ferðakostnað almennings, sérstaklega hjá þeim sem nýta sér lággjaldaflugfélög til ferðalaga innan Evrópu.
Launafrysting og aukin gervigreindarnotkun til skoðunar
Til að mæta auknum kostnaði hyggst Ryanair ráðast í sparnaðaraðgerðir á næsta fjárhagsári. Meðal þeirra möguleika sem O’Leary nefndi eru tímabundin frysting launa, breytingar á mönnun flugáhafna og aukin sjálfvirknivæðing skrifstofustarfa með gervigreind.
Aðgerðirnar eiga að draga úr rekstrarkostnaði félagsins þegar núverandi eldsneytissamningar renna út og félagið þarf að kaupa stærri hluta eldsneytis á hærra verði.
Ekki hefur verið tilkynnt um endanlega útfærslu sparnaðaraðgerðanna eða hversu mörg störf gætu orðið fyrir áhrifum.
Hagnaður minnkar þrátt fyrir auknar tekjur
Hagnaður Ryanair eftir skatta dróst saman um 6% á öðrum ársfjórðungi fjárhagsársins, sem lauk í september, og nam 1,61 milljarði evra. Á sama tíma jukust tekjur félagsins um 4% og námu 5,7 milljörðum evra.
Farþegafjöldi jókst um 5% á tímabilinu en meðalflugfargjöld lækkuðu um 2%. Félagið rekur þá þróun meðal annars til óvissu vegna stríðsins í Mið-Austurlöndum, sem hefur orðið til þess að farþegar bíða lengur með að bóka flugferðir.
Ryanair gerir ráð fyrir að flytja 214 milljónir farþega á yfirstandandi fjárhagsári, sem er 3% aukning frá fyrra ári. Þrátt fyrir fjölgun farþega hefur félagið þegar ákveðið að draga úr flugframboði yfir vetrarmánuðina vegna hækkandi kostnaðar.
Flugfélög missa vernd framvirkra eldsneytissamninga
Dan Coatsworth, markaðsstjóri hjá fjárfestingarfyrirtækinu AJ Bell, segir að mörg flugfélög hafi hingað til komist hjá verstu áhrifum hækkandi olíuverðs vegna framvirkra eldsneytissamninga sem gerðir voru áður en stríðið við Íran hófst.
Þeir samningar muni hins vegar renna út á næstu misserum og þá þurfi flugfélögin að greiða mun hærra verð fyrir eldsneyti.
„Ferðalangar ættu að búa sig undir verulega hækkun flugfargjalda nema olíuverð lækki umtalsvert,“ sagði Coatsworth.
Hann bendir á að áhrif hækkandi eldsneytisverðs hafi enn ekki komið að fullu fram í rekstri flugfélaga og að aukinn kostnaður muni því færast yfir á farþega á næsta ári.
Óvissa um stríðsátök og flugrekstur á næsta ári
O’Leary segir of snemmt að birta afkomuspá fyrir allt fjárhagsárið þar sem rekstur Ryanair sé mjög háður þróun alþjóðamála og eldsneytisverðs.
Hann nefnir sérstaklega hættu á frekari stigmögnun átaka í Mið-Austurlöndum og Úkraínu, mögulegar efnahagslegar áföll og verkföll flugumferðarstjóra í Evrópu.
Ryanair, sem er stærsta flugfélag Evrópu miðað við farþegafjölda, stendur því frammi fyrir verulegri aukningu rekstrarkostnaðar á sama tíma og óvissa ríkir um eftirspurn eftir flugferðum.
Félagið hyggst mæta þeirri þróun með hærri flugfargjöldum og sparnaðaraðgerðum, en O’Leary gerir ráð fyrir að hækkandi eldsneytisverð muni hafa áhrif á flugfélög um alla Evrópu langt fram á árið 2027.