Flugfargjöld í Evrópu gætu hækkað um allt að 20% á næsta ári og yrði það mesta hækkun flugfargjalda í sögu álfunnar. Þetta segir Michael O’Leary, forstjóri Ryanair, stærsta lággjaldaflugfélags Evrópu, sem varar við því að gríðarleg hækkun á verði flugvélaeldsneytis, auknar álögur stjórnvalda og fækkun flugsæta muni leiða til verulegra verðhækkana árið 2027. Hann segir að flugfélög hafi að mestu tryggt sér eldsneyti á hagstæðu verði út árið 2026, en sú vernd muni að stórum hluta hverfa næsta vor.
O’Leary greindi frá þessu á blaðamannafundi í Brussel á þar sem hann ræddi um stöðu evrópska flugmarkaðarins. Hann telur að farþegar þurfi að búa sig undir 10 til 20% hækkun flugfargjalda á næstu tólf mánuðum, einkum vegna mikillar hækkunar á verði flugvélaeldsneytis í kjölfar stríðsins við Íran og truflana á olíuflutningum um Hormússund.
Flugvélaeldsneyti hefur hækkað um 128% á einu ári
Samkvæmt upplýsingum Alþjóðasamtaka flugfélaga, IATA, var meðalverð flugvélaeldsneytis í Evrópu og ríkjum Samveldis sjálfstæðra ríkja komið í 207,61 Bandaríkjadal á tunnu í vikunni sem lauk 16. október.
Það jafngildir tæplega 128% hækkun frá sama tíma í fyrra og hefur aukið verulega rekstrarkostnað flugfélaga sem ekki hafa tryggt sér eldsneyti á föstu verði.
Verðhækkunin tengist meðal annars stríðinu við Íran og þeirri röskun sem orðið hefur á olíuflutningum um Hormússund. Verð á hráolíu og unnum olíuvörum hefur hækkað hratt frá því átökin hófust, en á miðvikudag var Brent-hráolía seld á 109,86 dali tunnan, nálægt hæsta verði í fimm mánuði.
Eldsneytiskostnaður Ryanair gæti tvöfaldast
O’Leary segir að Ryanair og mörg önnur evrópsk flugfélög hafi varið sig gegn hækkandi eldsneytisverði með framvirkum samningum sem tryggja þeim ákveðið verð í tiltekinn tíma.
Ryanair hafi þannig tryggt sér eldsneyti á um 67 dali tunnuna á þessu ári, langt undir núverandi markaðsverði.
Þeir samningar renna hins vegar að stórum hluta út á næsta ári og segir O’Leary að eldsneytiskostnaður félagsins muni þá tvöfaldast.
„Olíuverðið okkar mun tvöfaldast á næsta ári,“ sagði hann.
Hann bætti við að um 85% af eldsneytisþörf Ryanair á næsta ári væri ekki tryggð með framvirkum samningum og að staðan væri svipuð hjá flestum öðrum evrópskum flugfélögum.
„Við munum sjá flugfargjöld hækka í Evrópu á næsta ári, líklega um 10, 15 eða jafnvel 20%. Ég tel að við munum sjá mestu hækkun flugfargjalda í sögu Evrópu á næstu tólf mánuðum,“ sagði O’Leary.
Gjaldþrot og yfirtökur gætu fækkað flugsætum
Auk hækkandi eldsneytisverðs telur O’Leary að framboð flugsæta í Evrópu muni dragast saman árið 2027.
Hann bendir á að gjaldþrot og yfirtökur á evrópskum flugmarkaði geti leitt til þess að færri flugfélög verði starfandi og að sætaframboð minnki.
Þegar framboð flugsæta dregst saman á sama tíma og rekstrarkostnaður hækkar skapast aukinn þrýstingur á flugfélög til að hækka fargjöld.
O’Leary telur því að verðhækkanirnar muni ekki aðeins takmarkast við Ryanair heldur ná til evrópska flugmarkaðarins í heild.
Ryanair fellir niður 20 flugleiðir í Belgíu
O’Leary var staddur í Brussel til að kynna umfangsmikinn niðurskurð á starfsemi Ryanair í Belgíu vegna fyrirhugaðrar hækkunar flugskatts í landinu.
Belgísk stjórnvöld ætla að hækka flugskatt úr tveimur evrum í sjö evrur á farþega í janúar 2027.
Ryanair hefur ákveðið að bregðast við með því að fella niður 20 flugleiðir og draga úr framboði um 1,1 milljón flugsæta í vetraráætlun sinni í Belgíu.
Flugfélagið hyggst jafnframt flytja sex flugvélar frá Belgíu til annarra Evrópumarkaða þar sem rekstrarkostnaður er lægri.
O’Leary hefur gagnrýnt skattlagningu evrópskra stjórnvalda á flugrekstur og telur að auknar álögur, meðal annars í tengslum við umhverfismál, leggi frekari byrðar á flugfélög sem þegar glími við miklar hækkanir á eldsneytiskostnaði.
Farþegar gætu fundið verulega fyrir hækkununum árið 2027
Spá O’Leary byggir á því að evrópsk flugfélög missi stóran hluta þeirrar verðverndar sem þau hafa notið vegna framvirkra eldsneytissamninga frá apríl 2027.
Á sama tíma hefur verð á flugvélaeldsneyti meira en tvöfaldast á einu ári og óvissa ríkir um hversu lengi truflanir á alþjóðlegum olíumörkuðum muni vara.
Ef spá forstjóra Ryanair gengur eftir gætu farþegar þurft að greiða allt að fimmtungi meira fyrir flugferðir innan Evrópu á næsta ári. Endanleg verðþróun mun þó ráðast af eldsneytisverði, framboði flugsæta og því hvernig einstök flugfélög bregðast við auknum rekstrarkostnaði.