Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Ólafsson hagfræðing í Síðdegisútvarpinu um viðvörun Seðlabankans vegna fyrirhugaðrar breytingar á að bætur eldri borgara og öryrkja fylgi launavísitölu. Guðmundur vakti athygli á að bankinn hafi ekki með sama hætti varað við miklu fjármagnsútflæði úr ríkissjóði, til loftslagssjóða og vopnakaupa erlendis. Í umræðunni kom fram að misræmi væri í því hvaða útgjaldaliðir væru settir í sviðsljósið og hvaða liðir fengju litla eða enga umfjöllun af hálfu peningastefnuvaldsins. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Loftslagssjóðir og 40 milljarðar á ári
Í þættinum var bent á, að á sama tíma hefði Seðlabankinn ekki með sama hætti varað við þeim fjármunum sem færu árlega úr landi í alþjóðlega loftslagssjóði. Í þættinum var nefnd tala upp á um 40 milljarða króna á ári sem renni í ýmis alþjóðleg loftslagsverkefni og sjóði. Arnþrúður benti á að almenningur ætti erfitt með að nálgast sundurliðaðar upplýsingar um þessar greiðslur og að óljóst væri í hvaða verkefni féð rynni í raun. Guðmundur sagði skort á gagnsæi grafa undan trausti og að umræða um verðbólguáhrif þyrfti að ná til allra stórra útgjaldaliða, ekki aðeins þeirra sem vörðuðu bætur.
Vopnakaup og milljarðagreiðslur til Úkraínu
Í framhaldi var rætt um framlög Íslands til varnartengdra verkefna og stuðning við Úkraínu. Íslensk stjórnvöld hefðu samþykkt milljarðagreiðslu til vopnakaupa og að áður hefði Bjarni Benediktsson, með þingsályktunartillögu, knúið fram stuðning Íslands upp á 16 milljarða króna yfir fjögurra ára tímabil. Þessi útgjöld hefðu verið réttlætt með vísun til alþjóðlegra skuldbindinga en að umræða um efnahagsleg áhrif þeirra væri takmörkuð. Arnþrúður benti á að almenningur fái ekki að sjá nákvæma sundurliðun á því hvernig þessum fjármunum væri varið.
Misræmi í áherslum og gagnsæi
Guðmundur sagði athyglisvert að Seðlabankinn skyldi senda formlegar viðvaranir vegna breytinga sem snertu kjör tekjulágra hópa á sama tíma og engar sambærilegar yfirlýsingar hefðu komið vegna fjárausturs til loftslagsverkefna eða varnarmála. Hann taldi umræðuna því ekki aðeins snúast um stærð útgjalda heldur hvaða útgjaldaliðir fengju faglega og opinbera gagnrýni. Mikilvægt væri að gagnsæi væri lykilatriði svo almenningur gæti metið forgangsröðun ríkisins á upplýstan hátt.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.