Bandarísk móðir stóð frammi fyrir þeirri ótrúlegu stöðu að DNA-próf sýndu ítrekað að hún væri ekki móðir barna sinna, þrátt fyrir að hafa gengið með þau og fætt þau sjálf. Málið vakti mikla athygli meðal vísindamanna og lögfræðinga og leiddi að lokum í ljós afar sjaldgæft erfðafræðilegt fyrirbæri sem kollvarpaði niðurstöðum prófanna.
Í heimildarmynd þar sem málið er rifjað upp kemur fram að móðirin, Lydia Fairchild hafi sótt um félagslega aðstoð árið og var þá krafist DNA-prófs til að staðfesta faðerni barna hennar. Prófið staðfesti að faðirinn væri líffræðilegur faðir barnanna en sýndi um leið að Lydia væri ekki líffræðileg móðir þeirra. Niðurstöðurnar komu bæði henni og yfirvöldum í opna skjöldu.
Grunuð um svik og óttaðist að missa börnin
Yfirvöld töldu niðurstöðurnar svo afgerandi að grunur vaknaði um að um svik gæti verið að ræða. Lydia var yfirheyrð ítrekað og jafnvel rætt um að skipa börnunum sérstaka forsjáraðila meðan rannsókn stæði yfir. Hún óttaðist daglega að börnin yrðu tekin af henni.
Til að útiloka mistök voru DNA-prófin endurtekin nokkrum sinnum. Í hvert skipti komu sömu niðurstöður fram og engin erfðafræðileg samsvörun fannst milli móðurinnar og barnanna.
Sambærilegt mál varð lykillinn að lausninni
Á sama tíma höfðu læknar í Bandaríkjunum rannsakað annað óvenjulegt mál. Karen Keegan hafði komist að því við rannsókn vegna nýrnaígræðslu að tveir af sonum hennar pössuðu ekki erfðafræðilega við hana, þrátt fyrir að hún hefði fætt þá. Niðurstaðan varð sú að Karen reyndist vera svokallaður chimera, einstaklingur sem ber tvö ólík erfðamengi í sama líkama. Slíkt getur gerst þegar tvö frjóvguð egg sameinast mjög snemma á fósturskeiði og mynda einn einstakling í stað tvíbura.
Tvö erfðamengi í sama líkama
Rannsóknir sýndu að mismunandi vefir í líkama Karenar báru mismunandi erfðamengi. Það erfðamengi sem fannst í blóðinu var ekki það sama og hún hafði í sumum öðrum líffærum. Börnin höfðu erft erfðaefni úr hinu erfðamenginu og því virtist hún ekki vera móðir þeirra þegar aðeins var byggt á blóðsýnum.
Þegar lögmaður Lydiu frétti af málinu leitaði hann til sömu sérfræðinga. Frekari rannsóknir bentu til þess að Lydia gæti einnig verið með tvö erfðamengi. Dómstóllinn féllst að lokum á að hún væri móðir barnanna og hætt var við aðgerðir sem hefðu getað leitt til þess að hún missti forræði þeirra.
Málið varpar ljósi á takmarkanir DNA-prófa
Málið vakti mikla umræðu um hversu mikið vægi DNA-próf ættu að hafa í dómsmálum og stjórnsýslu. Þótt slík próf séu almennt talin mjög áreiðanleg sýndu mál Karenar Keegan og Lydiu Fairchild að í afar sjaldgæfum tilvikum geta líffræðilegar undantekningar leitt til niðurstaðna sem virðast útiloka það sem í raun er satt.
Vísindamenn telja að fyrirbærið sé afar sjaldgæft, en útiloka ekki að fleiri einstaklingar beri tvö erfðamengi án þess að vita af því. Flestir komast aldrei að því nema sérstakar aðstæður leiði til ítarlegrar erfðarannsóknar.
Horfa má á heimildarmyndina um málið með því að smella hér.