Skipulögð skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini í Baskalandi á Spáni tengist 50% fækkun dauðsfalla af völdum sjúkdómsins meðal einstaklinga á aldrinum 50 til 69 ára, samkvæmt nýrri spænskri rannsókn. Rannsóknin, sem birt var í vísindaritinu JAMA Network Open, byggir á gögnum um nær 2,2 milljónir íbúa og fylgdi þróun sjúkdómsins yfir 21 árs tímabil. Þetta segir í frétt Euronews.
Dánartíðni helmingaðist
Rannsakendur komust að því að dánartíðni af völdum ristil- og endaþarmskrabbameins meðal fólks á aldrinum 50 til 69 ára lækkaði úr 39,7 dauðsföllum á hverja 100.000 íbúa niður í 19,8 á hverja 100.000, sem jafngildir 50,1% fækkun.
Þeir segja jafnframt að án skimunarinnar hefði dánartíðnin í þessum aldurshópi líklega verið 46,2% hærri.
Flest æxli greinast snemma
Skimunin byggist á einföldu saurprófi sem greinir falið blóð í hægðum. Sé niðurstaðan jákvæð er gerð ristilspeglun til að staðfesta greiningu.
Á rannsóknartímabilinu greindust 4.892 tilfelli ristil- og endaþarmskrabbameins í gegnum skimunarverkefnið. Af þeim greindust 70,8% á stigi I eða II, þegar líkur á lækningu eru mestar og meðferð yfirleitt vægari.
Áhrif fóru fljótt að koma fram
Rannsakendur segja að greinileg breyting hafi orðið árið 2012, aðeins 3 árum eftir að skimunarverkefnið hófst. Frá þeim tíma hafi dánartíðni haldið áfram að lækka.
Tengsl en ekki sönnuð orsök
Höfundar rannsóknarinnar segja niðurstöðurnar styðja mikilvægi skipulagðrar skimunar sem lýðheilsuaðgerðar gegn ristil- og endaþarmskrabbameini.
Þeir benda þó á að um athugunarrannsókn sé að ræða. Því sé ekki hægt að sanna með fullri vissu að skimunin ein og sér hafi valdið fækkun dauðsfalla, þó sterkt samband sjáist milli innleiðingar verkefnisins og lækkandi dánartíðni.