Vaxandi spillingarmál í kringum nánustu samstarfsmenn Volodymyr Zelensky, Úkraínuforseta, hefur aukið þrýsting á stjórnvöld í Kænugarði á sama tíma og Úkraína reynir að hraða inngöngu sinni í Evrópusambandið. Þetta kemur fram í frétt Politico.
Náinn samstarfsmaður Zelensky ákærður
Úkraínsk yfirvöld í spillingarmálum hafa ákært Andriy Yermak, fyrrverandi náinn samstarfsmann Zelensky, fyrir spillingu og peningaþvætti. Samkvæmt úkraínsku spillingareftirlitsstofnununum NABU og SAPO tengist málið um 8,9 milljónum evra sem sagðar eru hafa verið þvættaðar í gegnum fasteignaverkefni nærri Kænugarði. Yermak neitar sök og segir rannsóknina enn í gangi.
Upptökur og samtöl hafa aukið þrýstinginn
Málið hefur magnast eftir að birt voru afrit af samtölum þar sem nánir samstarfsmenn Zelensky eru sagðir ræða mútur, áhrifakaup og fjárhagslega hagsmuni tengda orkugeiranum, varnarmálum og ríkisbönkum. Andstæðingar ríkisstjórnarinnar segja samtölin sýna hvernig áhrifamikill hópur í kringum forsetann hafi nýtt stríðið og ríkiskerfið til fjárhagslegs ávinnings.
Tengsl við Energoatom og varnargeirann
Rannsóknin hófst eftir ásakanir um að um 100 milljónir dala hefðu verið dregnar út úr úkraínska orkugeiranum með mútugreiðslum og spillingu tengdri ríkisorkufyrirtækinu Energoatom. Í kjölfarið flúði Timur Mindich, viðskiptafélagi Zelensky og einn áhrifamesti maðurinn innan valdakjarna forsetans, til Ísraels.
Mindich hefur verið tengdur bæði varnariðnaði og fyrirtækinu Fire Point sem starfar í dróna- og vopnaframleiðslu og hefur einnig verið tengt norskum varnariðnaði.
Spurt um hvað Zelensky vissi
Stjórnarandstaðan í Úkraínu spyr nú í auknum mæli hvað Zelensky hafi vitað um meintar mútugreiðslur og áhrifakerfi í kringum ríkisstjórnina. Í upptökunum er ítrekað vísað til manns að nafni „Vova“, sem er algeng stytting á nafninu Volodymyr og hefur verið túlkuð sem vísun til Zelensky. Andstæðingar forsetans segja erfitt að trúa því að hann hafi ekki vitað hvað nánustu samstarfsmenn hans voru að gera.
Zelensky sjálfur ekki undir rannsókn
Yfirmaður NABU sagði á þriðjudag að Zelensky sjálfur væri ekki til rannsóknar í málinu. Samkvæmt úkraínskum lögum er ekki heimilt að rannsaka sitjandi forseta landsins með formlegum hætti meðan hann gegnir embætti.
Málið gæti skaðað ESB-aðildarumsókn Úkraínu
Málið kemur upp á afar viðkvæmum tíma fyrir Úkraínu þar sem Zelensky hefur þrýst á um hraðaða inngöngu landsins í Evrópusambandið og viljað að aðild geti orðið að veruleika strax á næsta ári. Leiðtogar innan Evrópusambandsins hafa þó þegar lýst því yfir að slíkt sé óraunhæft, meðal annars vegna skilyrða um réttarríki og baráttu gegn spillingu. Fyrrverandi forsetinn Petro Poroshenko sagði spillingarmálin skaða bæði orðspor Úkraínu, varnargetu landsins og möguleika þess á Evrópusamrunanum.
Deilt um hvort málið sýni veikleika eða styrk kerfisins
Stuðningsmenn ríkisstjórnarinnar segja hins vegar að rannsóknirnar sýni að spillingareftirlit landsins sé sjálfstætt og virkt. Þeir benda á að háttsettir embættismenn og áhrifamenn séu nú rannsakaðir opinberlega sem aðgreini Úkraínu frá ríkjum á borð við Rússland og Hvíta-Rússland.
Andstæðingar Zelensky segja hins vegar að málið sýni hvernig valdakjarni í kringum forsetann hafi þróast í átt að kerfi þar sem pólitísk tengsl, ríkisvald og fjárhagslegir hagsmunir fléttast saman.