
Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Ólafsson hagfræðing, í Síðdegisútvarpinu um hvort núverandi efnahagsástand beri einkenni þess sem sást á árunum fyrir bankahrunið. Arnþrúður spurði sérstaklega hvort þróunin í dag, meðal annars í vaxtaumhverfi og fjárfestingum, minni á ástandið 2007 þegar ójafnvægi hafði byggst upp í hagkerfinu. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Staðan nú keimlík stöðunni árið 2007
Guðmundur tók undir þessa lýsingu og sagði að ákveðin einkenni væru farin að birtast sem minntu á tímabilið fyrir hrun árið 2007. Hann vísaði þar meðal annars til þess að raunávöxtun sparifjár væri neikvæð og að slíkt ýti undir að fólk leiti í aðrar fjárfestingar. Að hans mati leiðir þetta til þess að fjármunir leita í fasteignir og aðrar eignir fremur en að vera geymdir í bankakerfinu, sem geti skapað bjögun á markaði. Sumir kjósi að leggja inn fjármuni í erlendum bönkum til þess að fá betri ávöxtun, eins og gerðist fyrir bankahrunið
Fjárfestingarhegðun talin breytast
Í umræðunni kom fram að Guðmundur telur að hegðun fjárfesta sé að færast í svipað horf og áður en hrunið varð. Hann bendir á að þegar ávöxtun innistæðna er lág eða neikvæð verði fasteignir og aðrar eignir að aðlaðandi valkosti. Hann segir að þetta geti leitt til þess að eignir safnist upp án þess að raunveruleg eftirspurn standi að baki, sem sé merki um ójafnvægi.
Auðar íbúðir og atvinnuhúsnæði sem dæmi um ójafnvægi á markaði
Guðmundur tengir þessa þróun við stöðu húsnæðismarkaðar, þar sem íbúðir og atvinnuhúsnæði standi autt, þrátt fyrir hátt verðlag. Hann segir að slíkt bendi til þess, að markaðurinn sé ekki í jafnvægi, og fjárfestingar séu að hluta knúnar áfram af öðrum þáttum en þörf. Þetta sé að hans mati svipað mynstur og sást árin fyrir 2008.
Varar við þróuninni en spáir ekki hruni
Guðmundur segir að þrátt fyrir þessi líkindi sé ekki hægt að fullyrða að sama þróun muni leiða til sambærilegs áfalls. Hann leggur þó áherslu á að merkin sem nú sjást gefi tilefni til varúðar. Mikilvægt sé að bregðast við áður en ójafnvægi festist frekar í sessi í hagkerfinu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.
