Hundruð þúsunda Evrópubúa sækjast eftir störfum hjá framkvæmdastjórn Evrópusambandsins en starfsmenn innan stofnunarinnar lýsa allt öðrum veruleika en sá eftirsótti starfsframi gefur til kynna. Langir vinnudagar, þungt skrifræði, mikið álag og í sumum tilvikum eitrað starfsumhverfi hafa orðið til þess að starfsmenn efast um hvort há laun og virðing starfsins vegi upp á móti álaginu. Þetta kemur fram í ítarlegri umfjöllun Politico.
170.000 sóttu um 1.500 störf
Störf hjá framkvæmdastjórninni eru meðal eftirsóttustu opinberu starfa Evrópu. Um 170.000 manns sóttu fyrr á þessu ári um aðeins 1.500 byrjendastöður hjá stofnunum ESB. Politico ræddi við 12 starfsmenn úr mismunandi deildum og skrifstofum framkvæmdastjóra og komu sömu kvartanir ítrekað fram.
Nicolas Mavraganis, forseti samtaka sem tengja saman um 20 stéttarfélög starfsmanna ESB og alþjóðastofnana, segir vinnuaðstæður verða sífellt erfiðari. Vinnuálagið aukist stöðugt og þar með þrýstingurinn á starfsmenn.
Þrátt fyrir þetta eru launin verulegt aðdráttarafl. Nýir sérfræðingar í svokölluðum AD-5 störfum fá um 6.000 til 7.000 evrur á mánuði fyrir viðbótargreiðslur. Starfsmenn greiða auk þess skatt til ESB í stað hefðbundins tekjuskatts aðildarríkjanna og njóta ýmissa hlunninda og mikils starfsöryggis.
Vinnudagar geta staðið í 12 tíma
Starfsmenn lýsa því hvernig nánast hvert minnisblað, stefnuskjal og fréttatilkynning þurfi að fara í gegnum mörg samþykktarstig. Langar tölvupóstkeðjur og endurteknar breytingar hægi á vinnunni á sama tíma og ætlast sé til þess að jafnvel hefðbundin verkefni séu afgreidd eins og um brýnt alþjóðlegt stórmál sé að ræða.
Starfsmaður á skrifstofu eins framkvæmdastjóra sagði vinnudaginn gjarnan hefjast klukkan 7 eða 8 að morgni og ljúka um klukkan 19. Annar starfsmaður sem vann við upplýsingamál lýsti því að hafa grátið langt fram á kvöld vegna yfirþyrmandi vinnuálags.
Samskipti milli skrifstofa framkvæmdastjóranna og hinna fjölmörgu aðalskrifstofa framkvæmdastjórnarinnar eru einnig sögð skapa vandamál. Starfsmenn þurfi ítrekað að elta upplýsingar og samþykki milli deilda og einn þeirra lýsti þessu sem kerfislægu vandamáli.
Ásakanir um öskur og líkamlegt ofbeldi
Alvarlegustu lýsingarnar snúa að stjórnun innan einstakra deilda. Politico segir reynslu starfsmanna mjög mismunandi eftir því undir hvaða framkvæmdastjóra þeir starfa. Skrifstofa Wopke Hoekstra loftslagsstjóra njóti til dæmis góðs orðspors innan stofnunarinnar en á öðrum skrifstofum sé talað um eitraða vinnustaðamenningu, innbyrðis átök og valdabaráttu.
Tveir starfsmenn sögðu háttsettan embættismann þekktan fyrir að öskra á starfsmenn og starfsmaður hjá DG ECHO, sem fer með mannúðarmál ESB, sagði öskur algeng innan sinnar deildar. Fyrrverandi starfsmaður lýsti því jafnframt að hafa séð háttsettan samstarfsmann niðurlægðan fyrir framan stjórnendur vegna leka á skjali. Einn starfsmaður sagði yfirmann sinn hafa slegið sig.
960 tilkynningar frá haustinu 2024
Frá september 2024 hefur trúnaðarráðgjafi framkvæmdastjórnarinnar fengið 960 tilkynningar frá starfsmönnum sem telja sig hafa orðið fyrir áreitni, einstaklingum sem sakaðir eru um slíka háttsemi, vitnum, stjórnendum og mannauðsfulltrúum.
Framkvæmdastjórnin bendir á að 14.000 starfsmenn hafi fengið kynningu á stefnu gegn áreitni og 2.400 stjórnendur sótt skyldunámskeið á síðustu 2 árum. Trúnaðarráðgjafinn hefur þó ekki heimild til að rannsaka mál eða úrskurða hvort háttsemi teljist áreitni samkvæmt starfsmannareglum. Formlegar kvartanir þurfa að fara til rannsóknar- og agaskrifstofu framkvæmdastjórnarinnar eða OLAF. Slík mál eru um 20 til 25 á ári.
Framkvæmdastjórnin hafnar því að draga megi þá ályktun að stofnunin sé almennt slæmur vinnustaður. Hún segist vinna að því að vera nútímalegur, virðingarfullur og eftirsóttur vinnustaður. Innri könnun sýndi jafnframt að 74% starfsmanna telja framkvæmdastjórnina eftirsóknarverðan vinnuveitanda.