Þátttaka kvenna í skimunum fyrir brjóstakrabbameini og leghálskrabbameini hefur aukist verulega á undanförnum árum og nálgast sett markmið um þátttöku. Heilbrigðisyfirvöld leggja áherslu á að skipulögð skimun geti bjargað mannslífum með því að greina sjúkdóma snemma eða koma í veg fyrir að krabbamein þróist.
Alma D. Möller heilbrigðisráðherra segir aukna þátttöku skipta miklu máli. Með skipulagðri skimun sé unnt að greina forstig krabbameins eða grípa inn í áður en sjúkdómur myndast og þannig auka verulega líkur á lækningu.
Þátttaka í brjóstaskimunum hækkar
Þátttaka í skimunum fyrir brjóstakrabbameini var 65 prósent á síðasta ári og hefur hækkað um fjögur prósentustig frá árinu áður. Þróunin hefur verið upp á við undanfarin ár.
Konur á aldrinum 40 til 74 ára fá reglulega boð í slíka skimun. Rannsóknirnar fara fram hjá Brjóstamiðstöð Landspítalans, á Sjúkrahúsinu á Akureyri og í færanlegri skimunarstöð sem ferðast um landið.
Leghálsskimun nálgast markmið
Þátttaka í skimun fyrir leghálskrabbameini var 70 prósent á síðasta ári. Hún jókst um sex prósentustig milli ára og hefur hækkað jafnt og þétt á síðustu árum.
Samkvæmt upplýsingum frá Samhæfingarmiðstöð krabbameinsskimana hefur þátttaka íslenskra kvenna þegar náð markmiðinu um 75 prósenta þátttöku í leghálsskimun þegar einungis er horft til þeirra. Á sama tíma færist þátttakan í brjóstaskimunum nær sambærilegu markmiði.
Minni þátttaka meðal kvenna með erlent ríkisfang
Þátttaka kvenna með erlent ríkisfang er þó enn lægri, þótt hún fari vaxandi. Ýmsar ástæður liggja þar að baki, meðal annars að sumar þeirra fari í skimun í heimalandi sínu.
Heilbrigðisyfirvöld segja þó að ýmis verkefni hafi verið sett af stað til að bæta stöðuna og að þau hafi þegar skilað árangri.
Áhersla á að konur hvetji hver aðra
Ágúst Ingi Ágústsson, yfirlæknir Samhæfingarmiðstöðvar krabbameinsskimana, segir mikilvægt að halda áfram að hvetja konur til þátttöku. Hann bendir á að konur geti sjálfar haft mikil áhrif með því að minna hver aðra á skimunina og ræða hana við vinkonur, fjölskyldu og samstarfsfólk.
Einnig sé mikilvægt að hvetja konur af erlendum uppruna til þátttöku svo sem flestar konur á Íslandi taki þátt í skimunum sem geta haft afgerandi áhrif á heilsu þeirra.