Leiðtogar Evrópusambandsins óttast nú að harðnandi deila Donald Trump og Írans geti þróast úr efnahagsáfalli yfir í djúpa pólitíska krísu fyrir Evrópu þar sem hækkandi orkuverð og hægur hagvöxtur setja ríkisstjórnir sambandsins undir sífellt meiri þrýsting. Þetta kemur fram í frétt Politico.
Samkvæmt umfjöllun Politico óttast stjórnvöld víða um Evrópu að áhrifin geti styrkt popúlíska og þjóðernissinnaða flokka á kostnað hefðbundinna miðjuflokka sem þegar eiga undir högg að sækja. Sérstaklega er bent á Frakkland þar sem talið er að áframhaldandi efnahagsþrýstingur geti aukið fylgi Þjóðfylkingarinnar og fært flokkinn nær völdum í forsetakosningum næsta árs þegar Macron hættir.
Orkuverð og verðbólga í brennidepli
Seamus Boland, forseti Efnahags- og félagsmálanefndar Evrópusambandsins, segir hækkandi orkukostnað nú þegar hafa áhrif á matvælaverð, samgöngur og húsnæðiskostnað.
Að hans sögn bitna áhrifin verst á lág- og millitekjuhópum og grafi undan trausti almennings á bæði ríkisstjórnir og stofnanir Evrópusambandsins.
Í umfjölluninni kemur fram að aðstoðarfjármálaráðherrar ríkja ESB muni funda í Aþenu á mánudag þar sem rætt verður hvernig hægt sé að milda efnahagsáhrifin án þess að ýta ríkjunum dýpra í skuldakreppu.
Lokun Hormuz-sundsins veldur áhyggjum
Mikil óvissa ríkir á orkumörkuðum eftir að viðræður Washington og Teheran runnu út í sandinn. Hormuz-sundið er áfram lokað fyrir stóran hluta alþjóðlegrar skipaumferðar sem hefur haldið olíuverði yfir 100 dollurum á tunnu. Valdis Dombrovskis, framkvæmdastjóri efnahagsmála hjá Evrópusambandinu, segir áhrifin nú farin að breiðast út um alla hagkerfið.
Hann segir Evrópu standa frammi fyrir stöðnun og verðbólgu á sama tíma og að nær öruggt sé að hagspár sambandsins verði lækkaðar síðar í maí. Þýskaland og Ítalía hafa þegar lækkað hagvaxtarspár sínar fyrir árið.
Takmarkað svigrúm til að grípa inn í
Fram kemur að mörg ríki Evrópusambandsins séu enn þungt skuldsett eftir Covid-faraldurinn og orkukrísuna sem fylgdi innrás Rússlands í Úkraínu árið 2022. Því hafi ríkisstjórnir nú mun minna svigrúm til umfangsmikilla stuðningsaðgerða en áður. Framkvæmdastjórn ESB hefur lagt fram tillögur um tímabundnar aðgerðir, þar á meðal skattalækkanir á raforku, stuðning við tekjulægri heimili, niðurgreiðslur til grænnar tækni og auknar fjárfestingar í orkukerfum.
Macron vill fresta skuldagreiðslum
Emmanuel Macron, Frakklandsforseti kallaði á fundi í Aþenu eftir því að endurgreiðslum vegna sameiginlegra skulda Evrópusambandsins frá Covid-tímanum yrði dreift yfir lengra tímabil. Hann sagði það „heimskulegt“ að krefjast hraðra niðurgreiðslna á sama tíma og Evrópa stæði frammi fyrir nýrri efnahagskreppu.
Deilur eru nú þegar hafnar innan Evrópusambandsins um næsta fjárlagaramma sambandsins þar sem norðlæg ríki vilja draga úr útgjöldum á meðan suðlæg ríki kalla eftir auknum stuðningi frá Brussel.