Þýska varnarmálaráðuneytið hefur ákveðið að hætta við F126-herskipaverkefnið, stærsta skipasmíðaverkefni þýska sjóhersins frá lokum síðari heimsstyrjaldar. Verkefnið var upphaflega sett af stað þegar Ursula von der Leyen gegndi embætti varnarmálaráðherra Þýskalands. Ástæðurnar eru sagðar vera miklar tafir, gríðarlegur kostnaðarauki og ófyrirsjáanleg áhætta sem hafi gert verkefnið óverjandi. Þetta kemur fram í frétt RT.
Kostnaðurinn margfaldaðist
Þegar verkefnið var kynnt árið 2020 var gert ráð fyrir að smíði fjögurra freigáta myndi kosta um 5,3 milljarða evra. Á síðari stigum hafði áætlunin hins vegar þróast í sex skipa verkefni og samkvæmt varnarmálaráðuneytinu hefði heildarkostnaðurinn farið yfir 18 milljarða evra.
Kostnaðurinn hafði raunar byrjað að hækka löngu áður en samningar voru undirritaðir og gagnrýnendur lýstu verkefninu á sínum tíma sem fjárhagslegri svartholsvél.
Tæknileg vandamál tafðu verkefnið
Verkefnið var upphaflega falið hollenska skipasmíðafyrirtækinu Damen Schelde Naval Shipbuilding. Framkvæmdin lenti hins vegar í erfiðleikum þegar fyrirtækið átti í vandræðum með að yfirfæra hönnunargögn og tæknilausnir yfir í framleiðslukerfi þýskra skipasmíðastöðva og undirverktaka.
Þessar tafir leiddu til frekari kostnaðaraukningar og óvissu um hvort verkefnið yrði nokkurn tíma klárað samkvæmt áætlun.
Gömul deila um ráðgjafasamninga rifjuð upp
Á sama tíma rifjast upp gagnrýni sem beindist að varnarmálaráðuneytinu á valdatíma von der Leyen vegna umfangsmikilla ráðgjafasamninga. Þá voru settar fram ásakanir um klíkuskap og hagsmunaárekstra í tengslum við samninga við ráðgjafafyrirtækið McKinsey.
Síðar komst alríkisendurskoðun Þýskalands að þeirri niðurstöðu að ráðuneytið hefði í mörgum tilfellum ekki sýnt fram á nauðsyn þess að kaupa þá þjónustu sem ráðgjafafyrirtækin veittu.
Ný freigátuáætlun tekur við
Í stað F126 hyggst varnarmálaráðuneytið kaupa átta MEKO A-200-DEU freigátur frá þýska skipasmíðasamstæðunni TKMS. Skipin eru talsvert minni en F126-skipin sem áttu að verða 166 metrar að lengd og um 10.500 tonn að stærð. Nýju skipin verða um 120 metrar að lengd og rúmlega 4.200 tonn.
Fyrstu fjögur skipin eru áætluð á um 6,3 milljarða evra og möguleiki er á kaupum á fjórum til viðbótar fyrir um 5,3 milljarða evra.
Áfall fyrir þýska varnariðnaðinn
Ákvörðunin hafði strax áhrif á fjármálamarkaði. Hlutabréf í Rheinmetall, stærsta vopnaframleiðanda Þýskalands, lækkuðu um allt að 17 prósent eftir að ljóst varð að fyrirtækið myndi ekki taka við verkefninu. F126-verkefnið hafði verið talið eitt stærsta varnarmálaverkefni Evrópu á síðustu árum og var ætlað að styrkja getu þýska flotans til kafbátaleitar, sérsveitaraðgerða og drónastarfsemi.
Hluti af umfangsmikilli hervæðingu
Niðurfelling verkefnisins kemur á sama tíma og Þýskaland stendur í umfangsmestu hervæðingu sinni í áratugi. Varnarmálaútgjöld landsins eru áætluð 108 milljarðar evra árið 2026 og hafa þýsk stjórnvöld, líkt og önnur Evrópuríki, vísað til aukinnar öryggisógnar í Evrópu sem rökstuðnings fyrir stórauknum fjárfestingum í hernaði og varnarmálum.
Lok F126-verkefnisins markar því endalok einnar umdeildustu og kostnaðarsömustu hernaðaráætlunar sem sett hefur verið af stað í Þýskalandi á þessari öld.