Fundur Donald Trump og Xi Jinping í Peking sem nú fer fram er talinn marka upphaf nýs kafla í valdahlutföllum heimsins þar sem Bandaríkin og Kína ræða samtímis stríð, viðskipti, tækni, orkumál og áhrifasvæði stórveldanna. Alþjóðamiðlar og sérfræðingar segja fundinn vera einn mikilvægasta leiðtogafund síðari ára og sumir líkja honum við nýja útgáfu af Jalta-ráðstefnunni þar sem stórveldi heimsins semja um framtíðarskipan alþjóðakerfisins.
Á bak við opinberar yfirlýsingar um samstarf og stöðugleika liggur sífellt skýrari staðreynd: Kína er nú talið geta styrkt tengslin við Bandaríkin enn betur en áður vegna stríðsins við Íran, aukinna efnahagslegra tengsla ríkisins við Asíu, Afríku og Suður-Ameríku og vaxandi áhrifa í tæknigeiranum.
Bandaríkin þurfa á Kína að halda í deilunni við Íran
Trump reynir samkvæmt fréttum að fá Xi Jinping til að þrýsta á Íran um friðarviðræður og opnun Hormuz-sundsins sem hefur gríðarlega þýðingu fyrir heimsviðskipti og olíumarkaði. Sérfræðingar segja að sú staða hafi breytt jafnvæginu milli ríkjanna vegna þess að Washington þurfi nú á aðstoð Peking að halda í einu stærsta öryggismáli heimsins.
Greinendur telja að Xi Jinping muni nýta þessa stöðu til að þrýsta á Bandaríkin varðandi Taiwan, tæknitakmarkanir og áhrif Kína í Kyrrahafinu. Þá sé Kína einnig að sýna fram á að það geti gegnt lykilhlutverki sem milligönguaðili í stórum alþjóðadeilum á sama tíma og áhrif Bandaríkjanna veikjast á mörgum svæðum heimsins.
Taiwan orðið prófsteinn í baráttunni um yfirráð í Asíu
Taiwan-málið er eitt viðkvæmasta atriðið í viðræðunum og talið vera táknrænt fyrir stærri baráttu um yfirráð í Asíu og Kyrrahafinu. Xi Jinping hefur ítrekað varað Bandaríkin við auknum stuðningi við eyjuna og sagt að framtíð Taiwan sé rauð lína fyrir kínversk stjórnvöld.
Bandarískir fjölmiðlar segja að Trump hafi á fundunum tekið mildari tón gagnvart Kína en áður og rætt hafi verið um mögulegar breytingar á vopnasölu til Taiwan. Slíkar umræður hafa vakið mikla athygli í Washington þar sem margir óttast að Bandaríkin séu að veikja stöðu sína gagnvart Kína til að tryggja samstarf vegna Íran-stríðsins.
Tæknistríðið orðið hluti af stórveldabaráttunni
Fundurinn snýst einnig um tækniyfirráð framtíðarinnar þar sem örflögur, gervigreind og aðgangur að sjaldgæfum málmum eru meðal stærstu ágreiningsefna ríkjanna. Trump kom til Kína með leiðtoga stærstu tæknifyrirtækja Bandaríkjanna, þar á meðal Elon Musk, Tim Cook hjá Apple og Jensen Huang hjá Nvidia.
Sérfræðingar segja að bæði ríki líti nú á tæknigeirann sem hluta af víðtækari stórveldabaráttu þar sem stjórnað verði framtíð hagkerfa, varnarmála og upplýsingakerfa heimsins. Kína hafi á undanförnum árum dregið verulega úr tæknilegri forystu Bandaríkjanna og geti nú í auknum mæli staðið gegn efnahagsþvingunum Vesturlanda.
Heimsókn sem gæti markað nýtt tímabil
Kínversk stjórnvöld hafa lagt mikla áherslu á táknræna þætti heimsóknarinnar með glæsilegum móttökum, heiðursverði og stórum opinberum athöfnum í Peking. Margir túlka það sem skilaboð um að Kína líti nú á sig sem traustan bandamann Bandaríkjanna í alþjóðakerfinu fremur en áskoranda.
Viðræðurnar halda áfram næstu tvo daga og búist er við að niðurstöður þeirra geti haft áhrif á samskipti stórveldanna, stöðuna í Asíu og þróun alþjóðakerfisins um ókomin ár.