
Stjórnvöld í Úganda eiga í viðræðum við ríki Evrópusambandsins um að koma á fót móttökumiðstöð fyrir fólk sem hefur fengið ákvörðun um brottför frá Evrópu, meðal annars vegna synjunar á umsókn um alþjóðlega vernd. Úganda hefur lýst áhuga á verkefninu en setur skýr skilyrði fyrir þátttöku, meðal annars að einstaklingarnir verði af afrískum uppruna, hafi ekki sakaferil og séu ekki fylgdarlaus börn. Viðræðurnar eru enn á frumstigi. Þetta kemur fram í frétt Politico.
Viðræður við Holland komnar af stað
Vincent Waiswa Bagiire, ráðuneytisstjóri utanríkisráðuneytis Úganda, staðfesti í samtali við Politico á þriðjudag að landið hefði átt viðræður við Holland um að taka við fólki sem hefur fengið ákvörðun um brottför frá Evrópu.
Hann tók þó fram að viðræðurnar væru skammt á veg komnar og ekkert samkomulag hefði verið gert.
Bagiire lýsti stöðu viðræðnanna með þeim orðum að þær væru enn á kaffibollastigi.
Hann vildi ekki greina frá því hvaða önnur Evrópuríki hefðu rætt við stjórnvöld í Úganda um mögulega móttökumiðstöð.
Þrjú skilyrði sett fyrir móttöku fólks
Úganda hefur sett fram þrjú skilyrði sem þurfa að vera uppfyllt áður en landið samþykkir að taka þátt í slíku fyrirkomulagi.
Eingöngu verði tekið við fólki af afrískum uppruna, einstaklingarnir megi ekki eiga að baki sakaferil og ekki verði tekið við fylgdarlausum börnum.
Bagiire greindi frá þessu á ráðstefnu í Vínarborg á vegum Alþjóðamiðstöðvar um þróun stefnu í fólksflutningamálum, International Centre for Migration Policy Development.
Samkvæmt honum hefur verið rætt um að taka við að hámarki 50 einstaklingum.
Engin varðhaldsvist og frjáls för innan samfélagsins
Ráðuneytisstjórinn lagði áherslu á að fyrirhuguð móttaka fólksins fæli ekki í sér fangelsisvist eða lokaðar varðhaldsstöðvar.
Þvert á móti yrði fólkinu komið fyrir í opnum móttökuúrræðum þar sem það gæti ferðast frjálst og tekið þátt í samfélaginu.
Hann lýsti því að einstaklingarnir gætu aðlagast nærsamfélaginu og hefðu frelsi til að sinna eigin málum, með sambærilegum hætti og flóttamenn sem þegar njóta verndar í Úganda.
Fimm Evrópuríki undirbúa brottflutning til Rúanda
Viðræðurnar við Úganda koma í kjölfar þess að fimm ríki Evrópusambandsins, Austurríki, Danmörk, Þýskaland, Grikkland og Holland, kynntu á mánudag áform um að koma á fót móttökumiðstöð í Rúanda.
Ríkin vilja nýta slíka miðstöð fyrir einstaklinga sem hafa fengið fullnustuhæfa ákvörðun um brottför frá Evrópu, þar á meðal fólk sem hefur fengið synjun á umsókn um alþjóðlega vernd.
Markmiðið er að koma á fót úrræði utan Evrópusambandsins fyrir einstaklinga sem ber að yfirgefa aðildarríkin en hafa ekki farið sjálfviljugir.
Áformað er að hefja flutning fólks til miðstöðvarinnar á árinu 2027, en samkomulag við stjórnvöld í Rúanda er enn í mótun og brottflutningar samkvæmt því eru ekki hafnir.
Verkefnið er hluti af viðleitni nokkurra Evrópuríkja til að þróa nýjar leiðir til að framfylgja ákvörðunum um brottför einstaklinga sem ekki hafa heimild til áframhaldandi dvalar.
Úganda og Úsbekistan meðal ríkja sem koma til greina
Í júní greindu evrópskir stjórnarerindrekar frá því að bæði Úganda og Úsbekistan væru meðal þeirra ríkja sem kæmu til greina sem staðsetningar sérstakra móttökumiðstöðva utan Evrópusambandsins.
Viðræðurnar við Úganda sýna að Evrópuríkin skoða fleiri möguleika en Rúanda, þótt enn sé óljóst hvort og hvenær samkomulag náist um móttöku fólks þar.
Skilyrði stjórnvalda í Úganda um uppruna, sakaferil og aldur einstaklinganna, auk þess að miðstöðvarnar verði opnar en ekki lokaðar, munu ráða miklu um hvort slíkt samstarf geti orðið að veruleika.
