Um tvískinnung, falsfréttir og réttlætingu á ofbeldi

Sigurður Þórðarson skrifar:

Það er grafalvarleg meinsemd í samfélagsumræðunni þegar siðferði okkar verður valkvætt. Við virðumst lifa á tímum þar sem dæmt er eftir persónum en ekki verkum, og sannleikurinn er oft látinn víkja fyrir þeim málstað sem hentar hverju sinni.

Þessi tvískinnungur er orðinn að eitri sem flæðir í gegnum fjölmiðla, samfélagsmiðla og dagleg samtöl okkar.

Veikleikinn á bak við glansmyndina

Við sjáum þetta hvað skýrast þegar horft er til Bandaríkjanna. Barack Obama er af mörgum hylltur sem einn besti forseti sögunnar. Ástæðan er oftast sú að hann þykir viðkunnanlegur, kurteis og „næs“ í persónu. En þegar glansmyndin er tekin í burtu og horft er til kaldra staðreynda um verk hans, blasir við veruleiki sem margir kjósa að leiða hjá sér.

Við erum að tala um forseta sem gekk undir nafninu „Deporter-in-Chief“ vegna metfjölda brottvísana. Við erum að tala um stjórnvald sem lét byggja „búrin“ á landamærunum og stundaði aðskilnað fjölskyldna löngu áður en Donald Trump komst til valda. Við erum að tala um forseta sem stundaði gífurlegan drónahernað sem kostaði þúsundir óbreyttra borgara lífið. En af því að hann var kurteis og féll að heimsmynd margra, var þögn um stríðsglæpina.

Hræsnin nærist á upplýsingaóreiðu

Þegar Donald Trump framkvæmir eða viðheldur sömu stefnumálum er hann kallaður skrímsli og fasisti. Gagnrýnin á hann á oft rétt á sér. En hún missir marks og verður marklaus þegar við neitum að viðurkenna að hann er oft að framkvæma hluti sem forverar hans gerðu og fengu klapp fyrir.

Þessi hræsni nærist á upplýsingaóreiðu. Við kvörtum sáran undan falsfréttum og lygum í dag, en á sama tíma erum við mörg hver tilbúin að dreifa ósannindum eða hálfsannleik um þá sem okkur er illa við, bara af því það þjónar okkar málstað. Við erum fljót að dæma aðra, en sjáum ekki bjálkann í eigin augum þegar við réttlætum ósannindi í þágu „góða málstaðarins“.
Þetta sama eitur gegnsýrir umræðuna um stríðið fyrir botni Miðjarðarhafs og þar tekur tvískinnungurinn á sig enn dekkri mynd.

Lítið gert úr mannslífum

Ísrael er dregið til ábyrgðar fyrir sínar gjörðir og sú gagnrýni er nauðsynleg. En það er sláandi hversu margir eru tilbúnir að „henda undir teppið“ grimmdarverkum Hamas samtaka sem fórna eigin borgurum, nota þá sem mannsskildi og stjórna með ógn.

Þessi siðblinda náði lágpunkti fyrir mér þegar Páll Óskar lýsti því yfir í viðtali að hann „nennti ekki þessum 7. október rökum lengur“.

Að maður í hans stöðu, sem ég hef lengi borið virðingu fyrir, skuli leyfa sér að kalla grimmileg fjöldamorð á saklausum borgurum „rök sem hann nennir ekki“, er hrollvekjandi. Með þessu er verið að gera lítið úr mannslífum og réttlæta fjöldamorð sem „eðlilegan“ hluta af baráttu. Við þessi orð tapaði ég allri virðingu fyrir honum. Það að réttlæta eða gera lítið úr morðum á saklausum borgurum getur aldrei verið „rétta hliðin“.

Glæpir framdir báðum megin

Sannleikurinn er sá að Alþjóðaglæpadómstóllinn (ICC) gaf ekki bara út handtökuskipanir á hendur leiðtogum Ísraels. Hann gaf einnig út handtökuskipanir á hendur leiðtogum Hamas. Dómstóllinn sér það sem margir virðast blindir á: Glæpir eru framdir báðum megin.

Er fólki virkilega svo annt um málstaðinn sinn að hatrið er orðið það mikið að við réttlætum morð? Ef við fordæmum bara ofbeldi þegar „hinir“ eiga í hlut, en leitum að réttlætingum þegar „okkar“ fólk myrðir, þá höfum við tapað áttum sem manneskjur.

Morð er morð. Búr eru búr. Sama hver situr í Hvíta húsinu og sama hvaða fáni blaktir yfir byssuhlaupinu.

Deila þessari frétt á samfélagsmiðla

Deila