Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, vill að Evrópusambandið færi sig í auknum mæli frá einróma samþykki í utanríkismálum og taki upp aukinn meirihlutaákvörðunarrétt til að koma í veg fyrir það sem hún kallar kerfisbundnar tafir innan sambandsins. Þetta kom fram í ræðu hennar eftir á dögunum þar sem hún ræddi þingkosningarnar í Ungverjalandi og hvaða lærdóm mætti draga af deilum síðustu ára innan sambandsins.
„Ég tel að það að færa sig yfir í aukinn meirihlutaákvörðunarrétt í utanríkismálum sé mikilvæg leið til að forðast kerfisbundnar hindranir eins og við höfum séð áður,“ sagði von der Leyen.
Hún bætti við að Evrópusambandið ætti að nýta „meðbyrinn núna“ til að ýta slíkum breytingum áfram.
Hefur sætt gagnrýni frá smærri ríkjum
Ummælin hafa vakið athygli meðal gagnrýnenda Evrópusambandsins sem segja að með slíkum breytingum muni smærri ríki missa hluta af áhrifum sínum innan sambandsins. Núverandi fyrirkomulag gerir aðildarríkjum kleift að beita neitunarvaldi í ákveðnum málaflokkum, meðal annars í utanríkis- og öryggismálum. Undanfarin ár hafa deilur milli Brussel og ríkisstjórnar Ungverjalands undir forystu Viktors Orbán sem ítrekað beitti neitunarvaldi gegn ákvarðanatöku innan ESB, meðal annars varðandi refsiaðgerðir gegn Rússlandi og stuðning við Úkraínu.
Von der Leyen vísaði sérstaklega til þess í ræðunni að breytingar í ungverskum stjórnmálum gæfu Evrópusambandinu tækifæri til að endurmeta hvernig ákvarðanir væru teknar innan sambandsins.
Breytingar gætu haft áhrif á valdahlutföll innan ESB
Aukinn meirihlutaákvörðunarréttur myndi fela í sér að einstök ríki gætu síður stöðvað sameiginlegar ákvarðanir sambandsins. Slíkt hefur lengi verið umdeilt meðal aðildarríkja þar sem stærri ríki innan ESB hafa almennt meiri möguleika til að mynda meirihluta en smærri ríki.
Stuðningsmenn breytinganna segja hins vegar að núverandi kerfi hafi skapað stöðnun í mikilvægum utanríkismálum og gert einstökum ríkisstjórnum kleift að lama stefnumótun sambandsins.