MYND/Mads Claus Rasmussen/Ritzau Scanpix
Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, hefur hvatt Evrópuríkin til að koma sér saman um einn sameiginlegan fulltrúa sem geti tekið þátt í friðarviðræðum við Rússland og Bandaríkin. Þetta kom fram þegar forsetinn ræddi við Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur, við Kaupmannahafnarháskóla í dag. Málið verður rætt frekar á fundum evrópskra leiðtoga á næstu dögum.
Frederiksen útilokar að taka hlutverkið að sér
Frederiksen útilokaði að hún sjálf yrði fulltrúi Evrópu í viðræðum við Pútín. Hún lagði jafnframt áherslu á mikilvægi þess að efla evrópskar stofnanir og samræma afstöðu ríkjanna.
Hún staðfesti að rætt yrði um val á sameiginlegum fulltrúa á fundum leiðtoganna í Danmörku og á fyrirhuguðum fundi evrópska stjórnmálasamstarfsins í Dublin.
Fjöldi leiðtoga getur ekki setið við samningaborðið
Zelensky lagði áherslu á að Evrópa yrði að ákveða hver hefði umboð til að koma fram fyrir hennar hönd í viðræðum um framtíð Úkraínu og öryggismál álfunnar. Þótt sjónarmið allra Evrópuríkja skiptu máli væri ekki raunhæft að fjölmennur hópur leiðtoga tæki beinan þátt í samningaviðræðum við Vladimír Pútín Rússlandsforseta.
Hann benti á að fundirnir í Danmörku og fyrirhugaður fundur evrópskra leiðtoga í Berlín 19. nóvember gætu nýst til að ná samkomulagi um hver fengi þetta hlutverk. Enn hefur enginn verið valinn til að fara með sameiginlegt umboð Evrópuríkjanna.
Evrópuríkin sitja ekki við aðalsamningaborðið
Krafa Zelenskys kemur fram samhliða friðarviðræðum Úkraínu, Rússlands og Bandaríkjanna í Abú Dabí í Sameinuðu arabísku furstadæmunum. Fulltrúar Bretlands, Frakklands, Þýskalands, Ítalíu, Evrópusambandsins og Atlantshafsbandalagsins eru þar til samráðs en taka ekki beinan þátt í þríhliða viðræðunum.
Rússnesk stjórnvöld hafa lagst gegn beinni þátttöku Evrópuríkjanna í viðræðunum. Bandarísk stjórnvöld hafa hins vegar unnið að því að fá Rússa til að samþykkja aðkomu Evrópu að samningaferlinu.
Ágreiningur um hver eigi að tala fyrir Evrópu
Evrópuríkin hafa ekki náð samkomulagi um hver eigi að koma fram fyrir þeirra hönd. Frakkland, Þýskaland og Bretland hafa gegnt mikilvægu hlutverki í undirbúningi friðarviðræðnanna en jafnframt hafa komið fram sjónarmið um að tryggja þurfi aðkomu annarra Evrópuríkja.
Málið snýst ekki aðeins um hver taki sæti við samningaborðið heldur einnig hvaða umboð viðkomandi hafi og hvernig tryggja megi að niðurstöður viðræðnanna endurspegli sameiginlega afstöðu Evrópuríkjanna.
Öryggi Evrópu undir í friðarviðræðunum
Viðræðurnar í Abú Dabí snúast meðal annars um öryggistryggingar fyrir Úkraínu og framtíðarskipan öryggismála í Evrópu. Rússneskir fulltrúar hafa lagt áherslu á að viðræðurnar nái til víðtækara öryggisfyrirkomulags í álfunni en ekki eingöngu til lausnar á stríðinu í Úkraínu.
Evrópskir leiðtogar hafa á móti lagt áherslu á að ekki verði teknar ákvarðanir um öryggi álfunnar án þátttöku Evrópuríkjanna sjálfra. Krafa Zelenskys um einn sameiginlegan fulltrúa beinist því að því að tryggja Evrópu skýrari og formlegri aðkomu að samningaviðræðunum.
Danmörk tilkynnir nýjan milljarðapakka til Úkraínu
Dönsk stjórnvöld tilkynntu í tengslum við leiðtogafundinn um nýjan hernaðaraðstoðarpakka til Úkraínu að fjárhæð 4,8 milljarðar danskra króna, jafnvirði um 643 milljóna evra. Þá ætla Danir að veita 150 milljónum danskra króna til viðbótar til að styrkja orkugeira Úkraínu.
Leiðtogar Íslands, Noregs, Svíþjóðar og Finnlands tóku einnig þátt í fundinum þar sem meðal annars var rætt um hernaðaraðstoð, loftvarnir og vernd orkuinnviða Úkraínu. Ekki hefur verið tilkynnt um nýja aðstoðarpakka frá hinum Norðurlöndunum í tengslum við fundinn.