Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðrúnu Hafsteinsdóttur, formann Sjálfstæðisflokksins, í síðdegisútvarpinu um þjóðaratkvæðagreiðsluna um samningaviðræður við Evrópusambandið. Guðrún hafnaði þeirri framsetningu að Íslendingar væru aðeins að ákveða hvort þeir vildu „kíkja í pakkann“ og sjá hvað fengist í samningum. Hún sagði sameiginlegt regluverk ESB þegar liggja fyrir og grundvallarspurningin væri hvort Íslandi væri betur borgið innan eða utan sambandsins. Fiskveiðistefnan væri þar meðal stærstu hagsmunamála enda hefði ekkert aðildarríki fengið varanlega undanþágu frá henni. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Reglurnar liggja þegar fyrir og umsókn um fulla aðild að ESB líka
Guðrún lagði áherslu á að andstaða við ESB-aðild jafngilti ekki andstöðu við samstarf við Evrópuríki. Ísland ætti áfram að eiga náið samstarf við Evrópu en það væri annað en að verða fullgildur aðili að sambandinu.
Hún taldi umræðuna um að fara í viðræður til að sjá hvað Íslandi stæði til boða gefa ranga mynd af eðli aðildarferlisins. Reglur sambandsins væru þekktar og ríki sem sæktu um aðild væru að sækjast eftir inngöngu í fyrirliggjandi samstarf og regluverk. Þess vegna kallaði hún málflutninginn um að „kíkja í pakkann“ blekkingu og barnaskap. Umsókn um fulla aðild að Evrópusambandinu lægi fyrir frá árinu 2009 og ESB segði hana vera gilda.
Arnþrúður beindi umræðunni að því hvað raunverulega væri hægt að semja um þegar sameiginleg stefna sambandsins lægi þegar fyrir. Sjávarútvegurinn væri til að mynda eitt stærsta álitaefnið enda varðaði hann yfirráð Íslands yfir einni mikilvægustu auðlind þjóðarinnar.
Engin varanleg undanþága frá fiskveiðistefnunni
Guðrún sagði ekkert aðildarríki ESB hafa fengið varanlega undanþágu frá sameiginlegri fiskveiðistefnu sambandsins. Hún vísaði meðal annars til reynslu Norðmanna úr aðildarviðræðum og ræddi einnig þær sérlausnir sem Malta, Svíþjóð og Danmörk hefðu fengið.
Þær lausnir væru hins vegar ekki sambærilegar við varanlega undanþágu Íslands frá sameiginlegri fiskveiðistefnu. Guðrún taldi því mikilvægt að gera greinarmun á afmörkuðum sérlausnum og þeirri hugmynd að Ísland gæti samið sig undan grundvallarreglum sambandsins. Ísland hefði nú þegar full yfirráð yfir bæði landbúnaðar og sjávarútvegsmálum og það væri einkennilegt að ríkisstjórnin vildi nú semja um það sem við höfum nú þegar fulla stjórnun á.
Fyrir henni snerist málið einnig um hvers vegna Íslendingar ættu yfirhöfuð að setja fiskveiðiauðlindina inn í slíkar samningaviðræður. Ísland réði henni sjálft í dag og því þyrfti að liggja skýrt fyrir hvaða ávinningur réttlætti að breyta þeirri stöðu.
Sæti við borðið tryggir ekki síðasta orðið
Arnþrúður og Guðrún ræddu einnig þau rök að með ESB-aðild fengi Ísland sæti við borðið þar sem ákvarðanir væru teknar. Guðrún taldi það ekki segja alla söguna.
Ísland væri fámenn þjóð og fengi aðeins 6 fulltrúa á Evrópuþinginu af 726 þingmönnum ESB. Þátttaka í ákvörðunum þýddi því ekki að Ísland hefði úrslitavald um þau mál sem vörðuðu íslenska hagsmuni.
Arnþrúður lagði áherslu á að munur væri á því að ríki hafi aðkomu að ákvörðun eða hvort það hefði sjálft síðasta orðið. Sú spurning væri sérstaklega mikilvæg þegar ákvarðanir vörðuðu auðlindir og aðra grundvallarhagsmuni Íslands.
Smáríki sem hefur byggt upp eigið samfélag
Guðrún sagði Ísland vissulega lítið ríki en það hefði ekki komið í veg fyrir að þjóðin byggði upp öflugt samfélag eftir að hún tók stjórn eigin mála. Smæðin væri því ekki sjálfstæð rök fyrir því að færa ákvörðunarvald til stærra ríkjasambands.
Ísland gæti áfram tekið virkan þátt í alþjóðlegu samstarfi og átt náin samskipti við Evrópuríki án þess að ganga í ESB. Að hennar mati væri það raunverulega valið sem þjóðin þyrfti að ræða en ekki hvort rétt væri að fara í viðræður eingöngu til að sjá hvað væri í boði.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.