Pétur Gunnlaugsson ræddi við Sigurð Þórðarson, sem starfaði á varðskipum Landhelgisgæslunnar í þorskastríðinu í síðdegisútvarpinu um fiskveiðistefnu Evrópusambandsins, aðildarumsókn Íslands árið 2009 og áhrif mögulegrar ESB-aðildar á yfirráð yfir íslenskum fiskimiðum. Umræðan snerist að stórum hluta um sameiginlega fiskveiðistefnu Evrópusambandsins og hvort Ísland gæti tryggt sér varanlegar undanþágur frá henni. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Sameiginleg fiskveiðistefna ESB óhagganleg
Í viðtalinu var farið yfir hvernig fiskveiðistefna Evrópusambandsins byggist á sameiginlegri nýtingu auðlinda aðildarríkja. Sigurður rifjaði upp fyrirlestur norsks sérfræðings sem hafði tekið þátt í samningaviðræðum Noregs við Evrópusambandið og útskýrt hvernig grunnreglum sambandsins um fiskveiðar yrði ekki breytt.
Fram kom að breytingar á stjórnarskrárbundnum reglum sambandsins krefðust samþykkis margra ríkja og stærstu sjávarútvegsríkin innan ESB hefðu yfirgnæfandi áhrif á stefnumótun í málaflokknum. Þar voru meðal annars nefnd Spánn, Frakkland, Portúgal, Ítalía og Grikkland.
Sigurður segir ljóst að Ísland myndi við aðild færa yfirráð yfir fiskveiðilögsögunni inn í sameiginlegt kerfi Evrópusambandsins þar sem önnur ríki hefðu einnig beina hagsmuni af aðgangi að íslenskum miðunum.
Spánverjar hafa áhuga á íslensku fiskimiðunum
Í umræðunni kom fram að spænsk stjórnvöld hefðu þegar við upphaf aðildarumsóknar Íslands árið 2009 lýst yfir áhuga á að spænsk skip fengju aðgang að Íslandsmiðum. Vísað var til yfirlýsinga frá fulltrúum Evrópusambandsins um að engar varanlegar undanþágur væru mögulegar frá sameiginlegri fiskveiðistefnu sambandsins.
Umræðan um sérlausnir gefur ranga mynd af regluverki ESB
Sigurður taldi umræðuna um sérlausnir fyrir Ísland hafa gefið ranga mynd af því hvernig regluverk sambandsins virkaði í framkvæmd. Hann rakti einnig makríldeiluna þegar Evrópusambandið gagnrýndi Ísland harðlega fyrir að auka makrílveiðar innan eigin lögsögu. Í viðtalinu kom fram að makríll hefði á þessum tíma gengið í miklu magni inn í íslenska efnahagslögsögu og ákvörðun um auknar veiðar, hefði síðar reynst mikilvæg fyrir íslenskan efnahag eftir bankahrunið.
Sjávarútvegurinn bjargaði Íslandi eftir hrun
Sigurður sagði sjávarútveginn hafa verið lykilþátt í endurreisn íslensks efnahagslífs eftir fjármálahrunið árið 2008. Hann rifjaði upp að engin önnur Evrópuþjóð hefði náð jafn hröðum bata á þessum tíma og Ísland. 200 mílna efnahagslögsagan næði ekki aðeins yfir botnfisk heldur einnig uppsjávarstofna sem gætu færst milli hafsvæða eftir árferði og hitastigi sjávar. Sigurður benti á að yfirráð yfir þeirri lögsögu væru grundvallaratriði fyrir íslenskt efnahagslegt sjálfstæði.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.