Pétur Gunnlaugsson ræddi við Frosta Sigurjónsson, rekstrarhagfræðing og fyrrverandi alþingismann, í síðdegisútvarpinu um vísindalegan ágreining í loftslagsmálum. Umfjöllunin byggir á bók Frosta, Hitamál, sem fjallar um greiningu á loftslagskenningum, sögulegri þróun veðurfars og mismunandi sjónarhornum innan vísindasamfélagsins. Bókin fæst bæði í prentaðri útgáfu og rafbók á netsíðunni frostis.is. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Sögulegar hitasveiflur áður en iðnvæðing hófst
Í viðtalinu sagði Frosti að loftslag jarðar hefði sveiflast mjög í gegnum aldirnar vegna náttúrlegra þátta eins og breytinga í hafstraumum, geislun sólar, eldvirkni og veðrakerfum. Hann nefndi á tímum Rómaveldis hafi verið hlýrra en nú, til dæmis hafi ræktun vínviðs náð til svæða í Bretlandi þar sem hún væri ómöguleg í dag og að Norður-Afríka hafi þá verið gróðursælli. Hann rifjaði jafnframt upp kuldaskeiðið Litlu ísöld sem hófst á 13. öld og stóð fram á 19. öld. Á þeim tíma hafi jarðvegur frosið víða í Evrópu, flóð og stormar valdið miklum skaða og hungursneyð. Frosti benti á að þessar breytingar sýni að loftslag jarðar væri síbreytilegt án mannlegra áhrifa.
Ágreiningur um áhrif koldíoxíðs
Frosti sagðist ekki hafna gróðurhúsaáhrifum koldíoxíðs en benti á að áhrif gasins væru oft sett fram sem einföld og óumdeilanleg staðreynd þrátt fyrir rannsóknir sem sýndu breytilegt vægi þess. Hann nefndi rannsóknir sem bentu til þess að koldíoxíð gæti hafa mettað mestan hluta þeirrar varmageislunar sem það getur hindrað og að viðbót þess gæti því haft minni áhrif en gert væri ráð fyrir í sumum líkönum. Að mati Frosta hefði aukning koldíoxíðs einnig valdið auknum vexti plantna og styrkt vistkerfi sem nýta gasið sem næringu. Slíkt væri lítið rætt í almennri umfjöllun þrátt fyrir að rannsóknir á plöntuvexti og þörungum bentu til aukinnar framleiðni í náttúrunni.
Gagnrýni á tölvulíkön og heimsendaspár
Frosti sagði að tölvulíkön væru ekki fullkominn vísindalegur grunnur til að byggja á stefnu ríkja. Þau væru hönnuð út frá forsendum sem sérfræðingar veldu og því gæti niðurstaðan verið háð tilgátum frekar en mælanlegum staðreyndum. Hann sagði að fjölmiðlar hefðu ítrekað lagt áherslu á dramatískar spár sem hefðu fengið meiri athygli en hóflegar vísindaniðurstöður. Að hans mati hefðu rannsóknir sem drægju úr eða sýndu aðra hlið málsins fengið lítið rými í opinberri umræðu, þrátt fyrir að um sé að ræða fræðilega þekkingu og gagnreynd gögn.
Þörf á meiri umræðu frekar en hræðsluáróði
Frosti sagði að loftslagsmál ættu að byggjast á fjölbreyttum og gagnrýnum vísindum en ekki á hræðslu og einföldun. Hann taldi að ákvarðanir stjórnvalda og alþjóðastofnana yrðu að byggjast á sögulegu samhengi, staðreyndum og vísindalegri umræðu óháð pólitískum vinsældum eða tilfinningalegum áherslum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.