Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Harald Ólafsson, veðurfræðing og prófessor við Háskóla Íslands, formann Heimsýnar í Síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu um loftslagsumræðu heimsins og breytt viðhorf ríkja til aðgerða í loftslagsmálum. Hann segir áhuga heimsins á loftslagsmálum hafa dvínað og þátttöku á loftslagsráðstefnum minnkað verulega, jafnvel meðal helstu stórvelda eins og sýnir sig á loftlagsráðstefnu í Brazilíu sem nú stendur yfir. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Færri þátttakendur á loftslagsráðstefnum
Fram kom í þættinum að á loftslagsráðstefnu sem fer fram í Brasilíu mæti mun færri fulltrúar en mætt hafi á fyrri loftlagsráðstefnum. Haraldur bendir á að aðeins sjö opinberir fulltrúar fari frá Íslandi auk 3ja þingmanna, á meðan áður hafi yfir fimmtíu manns sótt slíka viðburði. Hann segir þetta endurspegla breytta tíma, þar sem margir efast um skilvirkni loftslagsráðstefna og sjóðakerfa sem tengjast þeim. Að sögn Haraldar hafa stór ríki eins og Bandaríkin, Bretland og Kína ákveðið að senda ekki fulltrúa að þessu sinni. Þetta sé merki um að þjóðir heims séu að endurmeta forgangsröðun sína og færa áhersluna frá pólitískum yfirlýsingum yfir í raunhæfari aðgerðir heima fyrir.
Dómsdagsáróður dró úr trúverðugleika
Haraldur telur að of mikill dómsdagsáróður í loftslagsmálum hafi haft þveröfug áhrif og dregið úr trúverðugleika umræðunnar. Hann segir að ekki séu vísindamennirnir sjálfir sem hafi boðað heimsendi, heldur ýmsir hagsmunahópar og stjórnmálamenn sem hafi gert það að pólitísku baráttumáli. Slíkt hafi leitt til þess að almenningur horfi nú með auknum efasemdum á dramatískar spár. Þrátt fyrir það telur Haraldur að vísindaleg þekking á loftslagsmálum hafi ekki tekið róttækum breytingum undanfarin ár. Enn ríki talsverð óvissa um áhrif einstakra þátta, svo sem breytinga í hafstraumum og áhrif svonefndrar „hvelvunar“ í hitadreifingu sjávar, sem geti haft mismunandi áhrif eftir heimshlutum.
Útblástur hefur minnkað án mikilla fórna
Haraldur segir að í mörgum ríkjum hafi útblástur minnkað verulega síðustu tvo áratugi án þess að það hafi haft teljandi neikvæðar afleiðingar. Þýskaland, Bretland og Bandaríkin hafi náð töluverðum árangri með tækniþróun og orkuskiptum. Að mati Haraldar sé því ekki lengur rétt að tala utan um vöxt losunar, heldur tímabil hægari þróunar. Þessi breyting hafi mildað umræðuna á heimsvísu og dregið úr þeirri hörku sem einkenndi árin eftir 2018 þegar spár um skyndilegan heimsendi fengu hljómgrunn.
Endurmat á forgangsröðun
Þá sagði Haraldur að þessi þróun sé eðlileg og merki um þroskaðra viðhorf. Ríki heims sjái nú að ekki sé raunhæft að stöðva allan útblástur á fáum árum, enda myndi það hafa alvarlegar félagslegar og efnahagslegar afleiðingar, sérstaklega fyrir fátæk lönd. Hann telur að aðgerðir verði að vera hægfara, markvissar og byggðar á raunvísindum fremur en hræðsluáróðri,sem hafi mjög mikil áhrif á efnahagsmál landa.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.