Pétur Gunnlaugsson ræddi við Arnar Þór Jónsson, lögmann og fyrrverandi héraðsdómara í síðdegisútvarpinu í dag um stöðu þingsályktunartillögu ríkisstjórnarinnar um þjóðaratkvæðagreiðslu vegna áframhaldandi viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu. Arnar taldi málið komið í öngstræti á Alþingi, bæði vegna lagalegra annmarka og þess að ekki væri unnt að ljúka afgreiðslu þess innan þeirra tímamarka sem lög gera ráð fyrir. Hann sagði jafnframt að undirbúningi málsins væri svo ábótavant að það hefði þegar beðið verulegan álitshnekki. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Óraunhæfur tímarammi samkvæmt lögum
Arnar Þór fór yfir stöðu málsins með hliðsjón af þinghaldi og lögbundnum frestum. Alþingi kæmi ekki saman aftur fyrr en 20. maí og þyrfti að ljúka afgreiðslu tillögunnar áður en unnt væri að efna til þjóðaratkvæðagreiðslu innan tilskilinna tímamarka. Hann benti á að lög um þjóðaratkvæðagreiðslur geri ráð fyrir ákveðnum fyrirvara og undirbúningi sem ekki væri mögulegt að uppfylla við þessar aðstæður. Því væri ljóst að málið kæmist ekki í gegnum þingið á lögmætan hátt innan þess tíma sem eftir væri.
Alvarlegar athugasemdir í umsögnum
Í viðtalinu vísaði Arnar til umsagna sem borist hefðu Alþingi og væru að verulegu leyti neikvæðar. Hann nefndi sérstaklega umsögn Landskjörstjórnar og umsögn Feneyjanefndar Evrópuráðsins, þar sem gerðar væru athugasemdir við framsetningu spurningarinnar sem leggja ætti fyrir þjóðina. Að hans mati væri spurningin óljós og umdeild og uppfyllti ekki þau skilyrði sem gera þurfi til þjóðaratkvæðagreiðslu í lýðræðisríki.
Gagnrýni á undirbúning og ábyrgð stjórnvalda
Arnar Þór sagði tillöguna hafa verið lagða fram án fullnægjandi undirbúnings og því væri málið vanreifað. Hann sagði að framgangur málsins væri ámælisverður og fæli í sér álitshnekki fyrir utanríkisráðherra og ríkisstjórnina í heild. Ábyrgð lægi einnig hjá þeim sem komu að undirbúningi málsins þar sem ekki hefði verið tryggt að það stæðist lágmarkskröfur um efnislega og lagalega vinnu áður en það hafi verið lagt fyrir Alþingi.
Alþingi sett í óviðunandi stöðu
Að mati Arnars Þórs er Alþingi sett í þá stöðu að þurfa að fjalla um mál sem ekki sé tilbúið til afgreiðslu. Hann sagði slíkt brjóta gegn vönduðum vinnubrögðum löggjafans og draga úr trúverðugleika þingsins. Niðurstaðan væri sú að ekki væri hægt að halda málinu áfram á þeim grundvelli sem það hefði verið lagt fram, enda væru bæði lagalegar og efnislegar forsendur ófullnægjandi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.