Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Diljá Mist Einarsdóttur, þingmann Sjálfstæðisflokksins í síðdegisútvarpinu um afleiðingar þess ef kjósendur samþykkja að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið. Meðal annars var rætt um hvað tæki við ef niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar yrði já og hvort slíkt ferli myndi hafa áhrif á önnur verkefni stjórnkerfisins. Diljá sagði að reynslan frá fyrri viðræðum sýndi að ESB-ferlið gæti bundið verulegan mannafla og fjármuni í stjórnsýslunni um árabil. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Hvað tekur við ef þjóðin segir já?
Í viðtalinu sagði Arnþrúður að margt væri enn óljóst um afleiðingar þjóðaratkvæðagreiðslunnar og spurði hvað myndi gerast ef kjósendur samþykktu áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið.
Diljá sagði að þá færi af stað umfangsmikið samninga- og aðlögunarferli sem myndi kalla á mikla vinnu innan ráðuneyta og stjórnsýslu ríkisins. Að hennar mati væri hætta á að önnur verkefni yrðu sett til hliðar á meðan áhersla yrði lögð á að undirbúa og sinna aðildarviðræðum.
Hún sagði að um væri að ræða verkefni sem gæti staðið yfir árum saman og krafðist þátttöku stórs hluta stjórnsýslunnar.
Höfum reynslu af fyrri viðræðum
Diljá rifjaði upp fyrri aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið og sagði að þar hefði komið skýrt í ljós hversu mikla orku stjórnsýslan þyrfti að verja í slíkt ferli.
Hún sagði að ráðuneyti og stofnanir hefðu þurft að sinna umfangsmikilli vinnu vegna viðræðnanna og að hagsmunagæsla Íslands á öðrum sviðum hefði að einhverju leyti setið á hakanum. Sérstaklega nefndi hún að mannafli sem ella hefði sinnt öðrum verkefnum hefði verið færður yfir í ESB-mál.
Að hennar mati væri mikilvægt að kjósendur gerðu sér grein fyrir því að ákvörðun um að hefja aðildarviðræður væri ekki einungis pólitísk yfirlýsing heldur hefði hún einnig áhrif á forgangsröðun innan stjórnkerfisins.
Önnur hagsmunamál fá minni athygli
Í umræðunni lagði Diljá áherslu á að Ísland væri lítið ríki með takmarkaðan mannafla í stjórnsýslu og utanríkisþjónustu. Því gæti umfangsmikið ESB-ferli haft áhrif á getu stjórnvalda til að sinna öðrum verkefnum samtímis.
Hún nefndi að hagsmunagæsla gagnvart öðrum ríkjum, þróun viðskiptasambanda og önnur utanríkismál gætu fengið minni athygli ef stór hluti stjórnsýslunnar yrði bundinn við aðildarviðræður. Þetta atriði hefði fengið of litla umfjöllun í umræðunni um þjóðaratkvæðagreiðsluna.
Kjósendur þurfa að vita hvað felst í jákvæðri niðurstöðu
Diljá sagði að umræðan hefði að miklu leyti snúist um hvort halda ætti áfram viðræðum eða ekki, en minna um hvað slíkt ferli myndi þýða í framkvæmd. Hún taldi mikilvægt að almenningur fengi skýra mynd af þeim verkefnum, kostnaði og mannafla sem fylgdi aðildarviðræðum áður en gengið yrði til atkvæðagreiðslu.
Að hennar mati þurfa kjósendur að vita að jákvæð niðurstaða myndi ekki marka lok umræðunnar heldur upphaf langvarandi ferlis sem hefði áhrif á störf stjórnvalda næstu árin.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.