Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Diljá Mist Einarsdóttur, þingmann Sjálfstæðisflokksins í síðdegisútvarpinu um afskipti erlendra aðila af umræðunni um Evrópusambandið á Íslandi. Tilefni umræðunnar voru meðal annars ummæli utanríkisráðherra um að erlendir aðilar myndu reyna að hafa áhrif á umræðuna á Íslandi um hugsanlega aðild Íslands að ESB og stuðningur Evrópusambandsins við stækkun sambandsins. Diljá gagnrýndi það sem hún taldi tvöfalt viðmið í umræðunni um erlend áhrif og sagði að stuðningsyfirlýsingar frá Evrópusambandinu og einstökum evrópskum stjórnmálamönnum fengju litla gagnrýna umfjöllun hér á landi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Erlend afskipti af umræðunni
Arnþrúður vakti athygli á að Evrópusambandið hefði lagt fram fjármuni til verkefna hér á landi á tímum fyrri aðildarviðræðna og erlendir stjórnmálamenn hefðu að undanförnu tjáð sig um hugsanlega aðild Íslands að sambandinu. Hún benti jafnframt á að utanríkisráðherra hefði lýst áhyggjum af mögulegum afskiptum Rússa og Kínverja af umræðunni og spurði Diljá hvernig hún sæi þessi mál.
Diljá sagðist ekki gera lítið úr hættunni á áróðri eða upplýsingaaðgerðum frá erlendum ríkjum. Hins vegar hefði hún ekki séð haldbær gögn sem bentu til þess að slík afskipti hefðu haft áhrif á umræðuna hér á landi. Á sama tíma væri að hennar mati lítið rætt um þá staðreynd að Evrópusambandið hefði sjálft lýst yfir vilja til að sjá Ísland ganga í sambandið.
Ummæli norska utanríkisráðherrans athyglisverð í ljósi stöðu Noregs
Í viðtalinu kom einnig til umræðu afstaða norska utanríkisráðherrans til ESB-aðildar Íslands sem sagði í viðtali við RÚV að Íslendingar ættu mjörg góða möguleika á að ná fínum samningi við ESB. Diljá sagði athyglisvert að norskir stjórnmálamenn skyldu hvetja Íslendinga til að ganga í Evrópusambandið á sama tíma og Noregur stæði sjálfur utan þess.
Hún benti á að andstaða við aðild væri enn sterk meðal almennings í Noregi og aðildarviðræðum hefði verið hafnað tvívegis í þjóðaratkvæðagreiðslu. Þrátt fyrir það væri áfram að finna stjórnmálamenn í Noregi sem lýstu yfir stuðningi við að Ísland gengi í sambandið.
Rifjaði upp fjárframlög í fyrri aðildarviðræðum
Diljá vísaði einnig til fyrri aðildarviðræðna Íslands við Evrópusambandið og sagði að þá hefðu fjármunir frá sambandinu runnið til verkefna sem tengdust undirbúningi viðræðnanna. Hún nefndi að fjármagnið hefði meðal annars farið í verkefni innan stjórnsýslunnar sem tengdust aðildarferlinu.
Að hennar mati hefði þessi þáttur málsins fengið takmarkaða umfjöllun og hún sagði mikilvægt að almenningur hefði skýra mynd af því hvernig fjármunum hefði verið varið á þeim tíma og í hvaða tilgangi þeir voru veittir.
Vill sömu mælistiku á öll erlend áhrif
Diljá sagði að beita ætti sömu viðmiðum gagnvart öllum erlendum áhrifum á íslenska umræðu, óháð því hvaðan þau kæmu. Hún taldi að eðlilegt væri að ræða bæði möguleg áhrif frá ríkjum á borð við Rússland og Kína og einnig stuðningsyfirlýsingar og afskipti sem kæmu frá Evrópusambandinu eða einstökum evrópskum stjórnmálamönnum.
Mikilvægt væri að mati Diljár að umræðan um framtíðarsamband Íslands við Evrópusambandið færi fram á grundvelli upplýstrar umræðu þar sem kjósendur hefðu aðgang að öllum helstu upplýsingum um þá hagsmuni og sjónarmið sem væru undir.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.