Pétur Gunnlaugsson ræddi við Sigríði Á. Andersen, þingflokksformann Miðflokksins og fyrrverandi dómsmálaráðherra, í síðdegisútvarpinu, um umhverfis- og loftslagsmál og skuldbindingar Íslands gagnvart Evrópusambandinu. Sigríður vill að Ísland leiti leiða til að draga þessa málaflokka út úr EES-samningnum og losna undan viðskiptakerfi með losunarheimildir. Hún telur að loftslagsaðgerðir hafi þróast í umfangsmikinn iðnað sem þjóni ekki endilega þeim umhverfismarkmiðum sem lagt hafi verið upp með. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Mikilvægt að losna undan losunarheimildakerfinu
Sigríður sagði að eitt mikilvægasta verkefnið fram undan væri að finna leiðir til að losa Ísland undan viðskiptakerfi Evrópusambandsins með losunarheimildir, ETS.
Hún telur jafnframt að endurskoða þurfi stöðu umhverfis- og loftslagsmála innan EES-samningsins. Þessir málaflokkar hafi ekki verið hluti af upphaflegum forsendum samstarfsins með þeim hætti sem þeir séu nú. Að hennar sögn hafi sífellt fleiri málaflokkar færst undir EES-samninginn á þeim rúmlega 30 árum sem Ísland hafi átt aðild að honum.
Hún benti á að þetta hefði meðal annars gerst með innleiðingu umhverfisreglna sem hefðu síðan þróast yfir í víðtækar loftslagsskuldbindingar og haft áhrif á íslenskar atvinnugreinar.
Gagnrýnir skuldbindingar Íslands í Parísarsamkomulaginu
Sigríður gagnrýndi hvernig Ísland hefði tekið á sig skuldbindingar samkvæmt Parísarsamkomulaginu um loftslagsmál.
Hún telur að Ísland hafi gengist undir skuldbindingar sem ekki hafi verið nauðsynlegt að samþykkja og íslensk stjórnvöld hefðu átt að gæta betur að sérstöðu landsins. Hún vísaði til þess að Ísland hefði áður fengið sérstaka undanþágu í tengslum við Kýótóbókunina. Að hennar mati hefði verið skynsamlegra að halda fast við þá sérstöðu og reyna að tryggja sambærilega undanþágu áfram.
Sigríður taldi að ákvarðanir um alþjóðlegar loftslagsskuldbindingar hefðu verið teknar án þess að nægilegt tillit væri tekið til íslenskra hagsmuna.
Loftslagsmál orðin að umfangsmiklum iðnaði
Sigríður lýsti þeirri skoðun að loftslagsmál hefðu að verulegu leyti þróast frá hefðbundinni umhverfisvernd yfir í kerfi viðskipta, skatta og fjárhagslegra skuldbindinga. Hún sagði viðskiptakerfið með losunarheimildir vera orðið að umfangsmiklum iðnaði og taldi ástæðu til að rannsaka hverjir hefðu fjárhagslegan ávinning af starfseminni.
Hún dró jafnframt í efa að kerfið hefði skilað tilætluðum árangri í baráttunni gegn losun gróðurhúsalofttegunda.
Framleiðsla færist til landa þar sem mengun er meiri
Sigríður taldi að ein af afleiðingum losunarheimildakerfisins væri að iðnaðarframleiðsla færðist frá Evrópu til ríkja þar sem mengun við sambærilega framleiðslu væri meiri.
Hún sagði að með þessu gæti losun gróðurhúsalofttegunda aukist á heimsvísu þótt hún minnkaði innan Evrópu. Að hennar mati væri því nauðsynlegt að skoða heildaráhrif kerfisins í stað þess að einblína á losunartölur einstakra ríkja.
Sigríður lagði áherslu á að fylgja þyrfti peningaslóðinni og kanna hvaða hagsmunir lægju að baki losunarheimildaviðskiptum. Hún taldi að Ísland ætti að endurmeta þátttöku sína í kerfinu og þær skuldbindingar sem stjórnvöld hefðu tekið á sig.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.