Arnþrúður Karlsdóttir og Pétur Gunnlaugsson ræddu við Nönnu Margréti Gunnlaugsdóttur, þingmann Miðflokksins í síðdegisútvarpinu í dag, um skjöl sem tengjast samskiptum utanríkisráðherra við Evrópusambandið. Í umræðunni sagði Nanna Margrét að ekkert í þeim leynigögnum sem þingmenn fengu að skoða styddi fullyrðingar ríkisstjórnarinnar um að Ísland gæti fengið sérstaka meðferð, hraðari aðild eða varanlegar undanþágur innan Evrópusambandsins. Miðflokkurinn hafði stöðugt haldið uppi beiðni til þingforseta um að beita sér fyrir því að þingmenn fengju að sjá öll gögn varandi samskipti og fundi Þorgerðar Kartrínar utanríkisráðherra með forráðamönnum ESB í Brussel. Þingforseti lét til leiðast sem varð til þess að þingmenn gátu séð gögnin, sama dag og atkvæðagreiðslan fór fram þann 28. maí s.l. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Skjölin styðja ekki málflutning stjórnvalda
Í viðtalinu kom fram að þingmenn hefðu fengið aðgang að 297 skjölum sem tengjast fundum og ferðum utanríkisráðherra frá því hún tók við embætti fyrir 18 mánuðum en gögnin voru merkt sem trúnaðarskjöl og ekki ætluð þingmönnum til aflestrar. Að sögn Nönnu hafi Miðflokkurinn lagt mikla áherslu á að fá að skoða gögnin þar sem stjórnvöld hefðu ítrekað gefið í skyn að Ísland gæti fengið sérlausnir í aðildarferli og ýmsum málum að Evrópusambandinu.
Engar upplýsingar um sérlausinir fyrir Ísland
Hún sagði að eftir yfirferð skjala hefði ekkert komið fram sem benti til þess að Evrópusambandið hygðist veita Íslandi sérstaka stöðu. Þar nefndi hún sérstaklega fullyrðingar um að Ísland gæti lokið inngöngu á 2 árum eða fengið varanlegar undanþágur frá sameiginlegri sjávarútvegsstefnu sambandsins.
Nanna Margrét vísaði til þess að það hefði tekið Króatíu 8 ár að ganga inn í Evrópusambandið og sagði ekkert benda til þess að Ísland myndi fá hraðari meðferð en önnur ríki sem sótt hafa um aðild á síðustu árum.
Ríkisstjórnin hefur skapað væntingar sem engin merki sjást um í skjölunum
Í umræðunni var því haldið fram að ríkisstjórnin hefði skapað væntingar meðal almennings um að Ísland gæti samið um sérstöðu innan sambandsins án þess að slíkt væri sýnilegt í opinberum samskiptum eða gögnum. Nanna sagði að stjórnarandstaðan hefði ítrekað kallað eftir því að utanríkisráðherra útskýrði á hverju fullyrðingar um mögulegar undanþágur byggðu. Hún sagði að annaðhvort væru um að ræða óformleg loforð sem ekki væru skráð eða pólitískan málflutning sem ekki ætti sér stoð í þeim gögnum sem þingmenn hefðu fengið að sjá.
Þá kom einnig fram gagnrýni á að stór hluti gagnanna hefði verið lokaður almenningi og þingmenn hefðu aðeins fengið að skoða skjölin undir eftirliti í sérstöku herbergi þar sem bannað var að taka myndir eða skrá niður upplýsingar með síma.
Sérlausnir óraunhæfar innan ESB og engar varanlegar undanþágur
Nanna sagði að reynsla annarra ríkja sýndi að Evrópusambandið veitti almennt ekki varanlegar undanþágur frá grundvallarstefnum sambandsins. Hún nefndi sérstaklega sjávarútvegsmál og sagði að ekkert ríki hefði fengið varanlega undanþágu frá sameiginlegri sjávarútvegsstefnu á síðustu áratugum.
Í viðtalinu var einnig rætt um aðildarferlið sjálft og hvort umræðan um að „kíkja í pakkann“ væri villandi. Nanna Margrét sagði að ef þjóðin samþykkti áframhaldandi viðræður í ágúst væri í raun verið að hefja aðlögunarferli að Evrópusambandinu þar sem samið yrði um hvernig Ísland lagaði sig að regluverki sambandsins.
Að hennar mati væri því mikilvægt að kjósendur fengju skýrar upplýsingar um hvað lægi raunverulega fyrir áður en gengið yrði til þjóðaratkvæðagreiðslu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.