Jakob Frímann Magnússon og Þorsteinn Sæmundsson frambjóðendur Miðflokksins í Reykjavíkurkjördæmunum vara við sölu íslenskra jarða til erlendra aðila sem reyna að komast í vatnsauðlindir sem sé ein dýrmætasta auðlind okkar Íslendinga. Þeir benda á að erlendir fjárfestar og fyrirtæki hafi í auknum mæli sýnt áhuga á að eignast jarðir á Íslandi. Þetta kom fram í máli Þorsteins og Jakobs í Síðdegisútvarpinu í viðtali við Pétur Gunnlaugsson. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Menn reyna að eignast vatnið okkar
Þetta sé sérstaklega áhyggjuefni vegna vatnsréttinda og annarra verðmætra auðlinda sem fylgja landinu. Þeir nefna nýleg dæmi þar sem íslenskir bændur hafa selt jarðir til erlendra aðila sem síðan hafa lokað landsvæði fyrir almenningi. Jakob og Þorsteinn vara við því að þessi þróun geti leitt til þess að stór hluti lands verði í höndum erlendra fjárfesta á næstu árum.
Skortur á verndandi löggjöf
Þeir benda á að jarðalög á Íslandi séu gömul og ófullnægjandi þegar kemur að vernd íslensks lands fyrir erlendum kaupum. Þeir nefna sem dæmi að Danir hafi sett skýrar reglur sem krefja erlenda landeigendur um að búa á landinu sem þeir kaupa. Íslensk löggjöf sé hins vegar slakari sem geri auðvelt fyrir erlenda aðila að eignast land og nýta það án tengsla við samfélagið. Þorsteinn segir að á sama tíma sé lítið gert til að styðja við nýliðun í landbúnaði sem leiði til þess að íslenskir bændur hafi minni möguleika á að halda í jarðir sínar.
Vatn og auðlindir undir hótun
Jakob bendir sérstaklega á mikilvægi vatnsréttinda og lýsir vatninu sem einni dýrmætustu auðlind Íslands til framtíðar. Hann gagnrýnir að íslenska ríkið hafi misst af tækifærum til að nýta forkaupsrétt sinn þegar jarðir með vatnsréttindum hafa verið seldar til erlendra aðila. Þorsteinn bætir við að þessi þróun sé áhyggjuefni fyrir þjóðaröryggi. Hann varar við því að Ísland gæti misst stjórn á þessum lífsnauðsynlegu auðlindum ef ekki verði gripið til aðgerða.
Kallað eftir aðgerðum til verndar
Miðflokkurinn hefur sett fram skýra stefnu um að verja íslenskt land fyrir erlendum kaupum. Þeir kalla eftir því að löggjöf verði sett sem takmarkar möguleika erlendra aðila til að eignast íslenskar jarðir og auðlindir. Þeir leggja áherslu á að tryggja þurfi forkaupsrétt íslenskra stjórnvalda og að sett verði skýrar reglur til að vernda landsréttindi og nýliðun í landbúnaði. Þeir nefna einnig mikilvægi þess að verja matvælaöryggi og stuðla að sjálfbærri nýtingu íslenskra auðlinda.
Mikilvægt að bregðast strax við
Þeir vara við því að ef ekkert verði að gert muni þróunin leiða til þess að Ísland glati stjórn á eigin landi og auðlindum. Þeir leggja áherslu á að þetta sé ekki aðeins spurning um þjóðarhagsmuni heldur einnig um framtíð komandi kynslóða. Að þeirra mati sé nauðsynlegt að mynda sterka ríkisstjórn sem leggur áherslu á að leysa þessi mál strax á næsta kjörtímabili.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan