Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðlaug Þór Þórðarson, þingmann Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi utanríkisráðherra í síðdegisútvarpinu, um fund með Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins og áhrif ESB-aðildar á fullveldi Íslands. Guðlaugur sagði aðild fela í sér framsal valds frá öllum þremur greinum ríkisvaldsins, löggjafarvaldi, dómsvaldi og framkvæmdavaldi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
ESB-réttur gengur framar landsrétti
Arnþrúður spurði Guðlaug hvað komið hefði fram á fundinum með Baudenbacher. Guðlaugur sagði hann hafa mikla reynslu af Evrópurétti og þekkja vel hvernig réttarkerfi ESB og EES virka. Baudenbacher var um árabil forseti EFTA-dómstólsins.
Guðlaugur sagði eitt mikilvægasta atriðið vera stöðu ESB-réttar gagnvart íslenskum lögum. Ef Ísland gengi í ESB gæti Alþingi samþykkt breytingar að ósk kjósenda en þær gætu ekki gengið gegn þeim ESB-reglum sem giltu hér á landi.
Þetta takmarki möguleika íslenskra kjósenda til að knýja fram breytingar með því að skipta um þingmenn eða ríkisstjórn. Þingið hefði ekki lengur lokaorðið í öllum þeim málaflokkum sem féllu undir sameiginlegt regluverk sambandsins.
Vald færist einnig frá framkvæmdavaldinu
Aðspurður sagði Guðlaugur að fleiri stofnanir ESB fari með framkvæmdavald á þeim sviðum þar sem sambandið hefði valdheimildir.
Þannig væri ekki aðeins verið að færa ákvörðunarvald frá Alþingi heldur einnig hluta þess valds sem íslensk stjórnvöld og stofnanir fara nú sjálf með.
Evrópudómstóllinn fengi lokaorðið
Þriðji þátturinn væri dómsvaldið. Guðlaugur sagði Evrópudómstólinn hafa lokaorðið í þeim málum sem féllu undir lögsögu hans og staða Íslands innan EES væri að þessu leyti önnur.
Hann nefndi Icesave-málið sem dæmi og sagði Ísland hafa getað farið með það fyrir EFTA-dómstólinn og fengið þar niðurstöðu sér í vil. Slíkur möguleiki væri ekki fyrir hendi með sama hætti innan ESB þar sem Ísland heyrði þá undir dómskerfi Evrópusambandsins.
Fullveldið snýst um hver tekur ákvarðanirnar
Guðlaugur tengdi málið við sögu Alþingis og fullveldisbaráttu Íslendinga. Hann sagði þjóðina hafa lagt mikla áherslu á að endurheimta vald yfir eigin málum og síðan tekist að byggja upp góð lífskjör eftir að það vald komst aftur í íslenskar hendur.
Arnþrúður sagði umræðu um fullveldið hafa fengið of lítið vægi í umræðunni um ESB. Guðlaugur tók undir það og sagði aðildina fela í sér grundvallarbreytingu á því hver hefði lokaorðið um íslensk málefni.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.