Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Lilju Alfreðsdóttur, formann Framsóknarflokksins og fyrrverandi ráðherra í síðdegisútvarpinu um áhrif mögulegrar ESB-aðildar á íslenskan landbúnað. Lilja sagði ekki hægt að ganga út frá því að aðild og minni tollvernd myndu sjálfkrafa skila íslenskum neytendum lægra matvælaverði. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Ódýrari innflutningur tryggir ekki lægra verð
Arnþrúður tók upp þau rök sem færð hafa verið fyrir ESB-aðild að matvælaverð gæti lækkað með minni tollvernd og auknum innflutningi.
Lilja hafnaði því að hægt væri að draga svo einfalda ályktun. Það skipti máli hvað gerðist með alla virðiskeðjuna frá framleiðanda til neytanda. Þótt verð til bænda lækkaði þýddi það ekki sjálfkrafa að sama lækkun skilaði sér út í verðlag í verslunum.
Hún vísaði í þessu samhengi til reynslu Finna eftir inngöngu þeirra í Evrópusambandið og sagði afurðaverð til bænda þar hafa lækkað verulega án þess að lækkunin hefði skilað sér með sama hætti til neytenda.
Erfitt að keppa við stór verksmiðjubú
Lilja taldi íslenskan landbúnað standa frammi fyrir allt öðru samkeppnisumhverfi ef tollvernd yrði tekin niður. Smæð íslenskrar framleiðslu gerði samanburð við stóran sameiginlegan markað Evrópusambandsins erfiðan.
Hún nefndi sérstaklega framleiðslu á hvítu kjöti. Þar gætu íslenskir framleiðendur þurft að keppa við mjög stór verksmiðjubú í Evrópu sem hefðu allt aðra stærðarhagkvæmni og framleiðslugetu.
Afleiðingarnar gætu því orðið þær að innlend framleiðsla ætti erfitt með að standast samkeppnina þótt ávinningurinn fyrir íslenska neytendur af lægri tollum væri ekki jafn mikill og gefið væri í skyn.
Getur haft varanleg áhrif á íslenska framleiðslu
Lilja lagði áherslu á að landbúnaður snerist ekki aðeins um verð einstakra vara í verslunum. Íslensk matvælaframleiðsla, fæðuöryggi og geta landsins til að framleiða eigin mat væru einnig hluti af heildarmyndinni.
Hún taldi því nauðsynlegt að áhrif mögulegrar ESB-aðildar á íslenskan landbúnað lægju skýrt fyrir áður en ákvarðanir yrðu teknar. Breytingar á tollvernd og samkeppnisumhverfi gætu haft varanleg áhrif á atvinnugreinina og erfitt væri að snúa þeirri þróun við ef innlend framleiðsla hyrfi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.