Pétur Gunnlaugsson ræddi við Harald Ólafsson, formann Heimssýnar og prófessor í veðurfræði við Háskóla Íslands í síðdegisútvarpinu, um áhrif aðildar Íslands að Evrópusambandinu á stjórn og nýtingu auðlinda. Í umræðunni kom fram að aðild myndi færa ákvörðunarvald yfir auðlindum frá íslenskum stjórnvöldum yfir í sameiginlegt regluverk og stofnanir sambandsins. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Sameiginleg sjávarútvegsstefna tekur yfir fiskveiðar
Haraldur sagði að sjávarútvegur félli undir sameiginlega stefnu Evrópusambandsins, þar sem ákvarðanir um veiðar, kvóta og aðgengi að fiskimiðum væru teknar á vettvangi sambandsins. Hann útskýrði að slík stefna gilti jafnt fyrir öll aðildarríki og Ísland yrði bundið af þeim reglum. Í umræðunni kom fram að þetta fyrirkomulag fæli í sér að stjórnun fiskveiða færi ekki lengur alfarið fram innanlands heldur yrði hluti af sameiginlegri ákvarðanatöku.
Landbúnaður undir sameiginlegu stuðningskerfi
Rætt var um að landbúnaður innan Evrópusambandsins lyti sameiginlegu stuðnings- og regluverki. Haraldur sagði að slíkt kerfi ákvarðaði framleiðsluskilyrði, stuðningsgreiðslur og markaðsaðgang. Hann lagði áherslu á að íslenskur landbúnaður yrði hluti af þessu kerfi og stefna í greininni yrði mótuð á vettvangi sambandsins.
Orka og vatn hluti af sameiginlegum reglum
Haraldur fjallaði um að orkumál og nýting vatns féllu í auknum mæli undir sameiginlegt regluverk Evrópusambandsins. Hann sagði að slíkt regluverk tæki til markaðsfyrirkomulags, aðgangs og nýtingar auðlinda. Þetta þýddi að ákvarðanir um nýtingu þessara auðlinda yrðu teknar innan ramma sem mótaður er utan Íslands.
Undanþágur breyta ekki kerfinu
Haraldur sagði að mögulegar undanþágur frá regluverki Evrópusambandsins, væru þær einhverjar, breyttu ekki grunnskipan kerfisins. Sameiginleg stefna sambandsins gilti um lykilgreinar og þróaðist áfram með tímanum. Í máli hans kom fram að slíkt fyrirkomulag þýddi að Ísland yrði hluti af kerfi þar sem reglur og ákvarðanir væru samræmdar á vettvangi sambandsins.
Ákvarðanir teknar utan Íslands
Haraldur lagði áherslu á að með aðild yrðu lykilákvarðanir um nýtingu auðlinda teknar á vettvangi Evrópusambandsins. Hann sagði að slíkt fyrirkomulag fæli í sér að íslensk stjórnvöld hefðu ekki lengur fullt sjálfstæði í þessum málaflokkum. Þetta hefði bein áhrif á hvernig auðlindir landsins yrðu nýttar og hvaða reglur giltu um þær til framtíðar.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.