Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Steinar Inga Kolbeins, frá Ungum NEI-sinnum í síðdegisútvarpinu um þann málflutning að ESB-aðild og upptaka evru geti bætt stöðu ungs fólks á húsnæðismarkaði og lækkað vexti. Steinar sagði húsnæðisframboð og háa stýrivexti vera verkefni sem Íslendingar þyrftu sjálfir að leysa en ekki mál sem leyst yrðu í aðildarviðræðum við ESB. Hann viðurkenndi að evran gæti síðar skilað meiri stöðugleika og lægri vöxtum en sagði hana enga skammtímalausn. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Brussel mun ekki leysa húsnæðisvandann
Arnþrúður vakti athygli á því að mikið væri talað til ungs fólks um erfiðleika þess við að eignast húsnæði, háa vexti, dýr lán og hátt matvælaverð. Hún spurði Steinar hvernig hann horfði á þau rök að ESB-aðild gæti bætt þessa stöðu.
Steinar sagði húsnæðismálin gott dæmi um villandi framsetningu. Brussel myndi ekki senda fólk til Íslands til að byggja íbúðarblokkir og þau verkefni sem sneru að framboði húsnæðis væru íslensk úrlausnarefni. Hið sama ætti að verulegu leyti við um stýrivextina. Hann sagði þessi mál ekki verða leyst í samningum við Evrópusambandið.
Verið að villa um fyrir fólki
Arnþrúður spurði Steinar beint hvort hann teldi verið að villa um fyrir fólki með þessum málflutningi. Hann svaraði því játandi.
Steinar tók einnig samkeppnismál og matvælaverð sem dæmi. Hann sagði gagnrýni á fákeppni á íslenskum markaði eiga rétt á sér en benti á að erlend fyrirtæki hefðu þegar möguleika á að koma inn á íslenskan markað. Að hans mati væri ein meginástæða þess að fleiri gerðu það ekki einfaldlega smæð íslenska markaðarins og að ekki hefði nægilega vel verið búið um reglugerðarumhverfið fyrir erlend fyrirtæki.
Arnþrúður rifjaði í því samhengi upp að erlendir bankar og fyrirtæki hefðu áður skoðað íslenska markaðinn en sum horfið frá honum vegna smæðar hans. Hún benti jafnframt á að rekstrarskilyrði og skattalegt umhverfi hér á landi, gætu haft áhrif á áhuga erlendra fyrirtækja.
Evran gæti skilað lægri vöxtum
Steinar sagði bæði kosti og galla fylgja krónunni og evrunni. Hann hafnaði því ekki að evran gæti skilað Íslendingum meiri stöðugleika og lægri vöxtum til lengri tíma. Fórnarkostnaður ESB-aðildar væri hins vegar að hans mati meiri en sá ávinningur.
Hann sagði jafnframt mikilvægt að fólk gerði sér grein fyrir að upptaka evru fylgdi ekki strax í kjölfar ESB-aðildar. Hann vísaði til þess að meðaltíminn frá inngöngu ríkja í sambandið þar til þau hefðu tekið upp evru væri um 12 ár. Því stæðist ekki að hans mati að kynna evruna sem skammtímalausn á háum stýrivöxtum á Íslandi.
Peningastefnan yrði mótuð á evrópskum forsendum
Arnþrúður benti á að með upptöku evru færðist peningastjórnin frá Íslandi til Seðlabanka Evrópu. Steinar tók undir það og sagði ákvarðanir í peningamálum þá verða teknar á evrópskum forsendum en ekki sérstaklega út frá íslenskum aðstæðum.
Hann sagði krónuna hafa gert Íslandi kleift að beita eigin peningastefnu þegar áföll hefðu orðið. Hann spurði hvers vegna Seðlabanki Evrópu, sem þyrfti að horfa til fjölmennra evruríkja í heild, ætti fyrst og fremst að taka mið af fámennri þjóð í Norður-Atlantshafi.
Steinar tók sérstaklega fram að með þessu væri hann ekki að halda því fram að Seðlabanki Evrópu myndi vísvitandi taka ákvarðanir sem kæmu illa niður á Íslandi. Málið væri að bankinn þyrfti að móta peningastefnuna út frá aðstæðum evrusvæðisins í heild en ekki íslenskum forsendum einum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.