Pétur Gunnlaugsson ræddi við Frosta Sigurjónsson, rekstrarhagfræðing og fyrrverandi þingmann í síðdegisútvarpinu um evruna, þróun Evrópusambandsins og þá stefnu sem hann telur að liggi að baki sameiginlegri mynt Evrópu. Í umræðunni kom fram að Frosti telur upptöku evrunnar ekki aðeins hafa verið efnahagslegt verkefni heldur einnig mikilvægt skref í átt að auknum pólitískum samruna Evrópuríkja. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Erfitt að yfirgefa myntbandalagið
Frosti sagði að eitt af því sem sjaldan væri rætt í umræðunni um evruna væri hversu erfitt gæti reynst að yfirgefa myntbandalagið þegar ríki hefðu einu sinni tekið upp sameiginlega mynt. Hann benti á að reglur Evrópusambandsins geri ráð fyrir inngöngu ríkja í evrusvæðið en engin formleg leið sé til staðar fyrir ríki sem vilji síðar hætta notkun evrunnar. Engin þjóð hafi yfirgefið evrusvæðið frá stofnun þess og reynsla síðustu áratuga sýni að slíkt sé talið afar flókið.
Sem dæmi nefndi hann Finnland. Ef Finnar myndu ákveða að taka aftur upp finnskt gjaldmiðlakerfi gæti það að hans mati skapað hættu á fjármagnsflótta og áhlaupi á bankakerfið áður en breytingin tæki gildi. Þess vegna telji margir hagfræðingar að upptaka evrunnar sé í reynd ákvörðun sem erfitt sé að snúa við.
Sameiginleg mynt kallar á sameiginlega stefnu
Í viðtalinu kom fram að margir hagfræðingar hefðu varað við því þegar evran var tekin upp að einn gjaldmiðill myndi ekki henta öllum hagkerfum Evrópu á sama tíma. Efnahagsaðstæður væru mjög ólíkar milli ríkja og því gæti sama peningastefna reynst sumum ríkjum of þröng en öðrum of laus.
Frosti sagði að afleiðingin hefði orðið sú að sífellt meiri þrýstingur væri á samræmingu fjármála, skattastefnu og annarra þátta efnahagsstefnunnar. Að hans mati væri erfitt að reka sameiginlegan gjaldmiðil til lengdar nema ríkin færðust jafnframt nær hvert öðru á sviði opinberra fjármála og stjórnsýslu.
Evran sem hluti af stærra verkefni
Frosti taldi að leiðtogar Evrópu hefðu frá upphafi litið á evruna sem tæki til að efla samruna ríkjanna. Markmiðið hefði ekki einungis verið að auðvelda viðskipti heldur einnig að skapa nánari pólitísk tengsl og styrkja sameiginlegar stofnanir. Hann sagði að þróunin síðustu ár benti í sömu átt. Sameiginleg lántaka, aukið samstarf á sviði fjármála og vaxandi samvinna í varnarmálum væru allt dæmi um að Evrópusambandið stefndi í átt að nánara sambandi aðildarríkjanna.
Að mati Frosta væri því ekki hægt að ræða upptöku evrunnar sem einangrað gjaldmiðlamál. Hún væri hluti af stærri þróun þar sem sífellt fleiri ákvarðanir færðust frá einstökum ríkjum til sameiginlegra stofnana Evrópusambandsins.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.