Orkumálaráðherrar Evrópusambandsins ræða nú hvort auka eigi gasvinnslu innan Evrópu vegna hækkandi orkuverðs, óstöðugleika á heimsmarkaði og vaxandi ótta um orkuöryggi sambandsins. Þetta segir í umfjöllun Euronews.
ESB orðið viðkvæmara eftir að rússneskt gas hvarf af markaði
Samkvæmt gögnum sem verða rædd á fundi ráðherranna á Kýpur hefur Evrópusambandinu tekist að draga úr hlutdeild rússnesks gass úr 45% niður í 12% frá upphafi stríðsins í Úkraínu. Á móti hefur Evrópa orðið sífellt háðari alþjóðlegum markaði fyrir fljótandi jarðgas, LNG, þar sem verð og framboð hafa orðið mun óstöðugri.
Átökin í Miðausturlöndum og truflanir á siglingum um Hormuz-sundið hafa aukið þrýstinginn enn frekar og gasverð í Evrópu er nú um tvöfalt hærra en í Bandaríkjunum og Kína.
Orkukostnaður hefur hækkað um tugi milljarða evra
Hátt orkuverð hefur samkvæmt ESB bætt um 24 milljörðum evra við innflutningskostnað sambandsins. Þrátt fyrir að Evrópusambandið hafi lagt áherslu á orkuskipti og kolefnishlutleysi segja sífellt fleiri sérfræðingar og fulltrúar iðnaðarins að endurnýjanleg orka muni ekki duga ein og sér til að mæta orkuþörf Evrópu á næstu árum.
Ríki Evrópu opna aftur fyrir gasverkefni
Nokkur Evrópuríki hafa þegar hafið eða undirbúið ný gasverkefni. Rúmenía hóf gasvinnslu á Svartahafi í mars 2025. Grikkland hefur hafið fyrstu leit að gasi á hafsvæðum landsins í nærri fjóra áratugi og stefnt er að því að vinnsla geti hafist árið 2027. Ítalía íhugar nú að endurvekja olíu- og gasleit á hafsvæðum sem var stöðvuð árið 2019. Pólland vinnur einnig að verkefnum á Eystrasalti og aukin samvinna er í undirbúningi á Norðursjó.
Kýpur talin búa yfir stórum gasbirgðum
Samkvæmt mati iðnaðarins gæti Kýpur búið yfir stærstu ónýttu gaslindum svæðisins. Jarðfræðilegar athuganir benda til að þar kunni að vera um 324 milljarðar rúmmetra af gasi sem samsvarar um það bil ársnotkun Evrópusambandsins.
Umhverfissamtök vara við þróuninni
Áformin hafa vakið gagnrýni frá umhverfissamtökum sem segja Evrópu nú vera að hverfa frá eigin loftslagsmarkmiðum. Climate Action Network Europe hefur hvatt Evrópusambandið til að setja bindandi markmið um að draga úr gasnotkun um 7% á ári í stað þess að auka vinnslu.
ESB segir gas enn nauðsynlegt
Fulltrúar orkugeirans segja hins vegar að gas verði áfram mikilvægur hluti orkukerfis Evrópu næstu ár, sérstaklega til að tryggja stöðugleika í raforkukerfum og halda iðnaði gangandi meðan orkuskiptin standa yfir.
Dan Jørgensen, orkumálastjóri Evrópusambandsins, sagði fyrr á árinu að Evrópa muni áfram þurfa mikið magn af gasi til skemmri og meðal langs tíma, sérstaklega eftir ákvörðun sambandsins um að hætta innflutningi á rússnesku gasi.