Hjördís Vilhjálmsdóttir ræddi við Magnús Skúlason arkitekt og fyrrverandi framkvæmdastjóra Húsafriðunarnefndar og Pétur H. Ármannsson arkitekt, rithöfund og sviðsstjóra húsverndarmála hjá Minjastofnun í þætti sínum um skipulagsmál, um þéttingu byggðar og þróun skipulagsmála. Magnús sagði fjármagn hafa tekið völdin í skipulagsmálum og byggingamagn hefði fengið meira vægi en gæði og fegurð. Hann sagði fólk nú vera að átta sig á afleiðingunum og of há og skuggamikil byggð gæti verið heilsuspillandi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Magn fremur en gæði
Hjördís spurði Magnús hvernig hann sæi þær miklu breytingar sem orðið hefðu á Reykjavík og þá þéttingarstefnu sem fylgt hefði verið.
Magnús sagði deiliskipulag gríðarlega mikilvægt fyrir alla borgarbúa en ekki aðeins eigendur þeirra lóða sem verið væri að skipuleggja. Ábyrgð sveitarfélaga væri því mikil enda væri verið að taka ákvarðanir um byggð sem stæði í langan tíma.
Hann sagði þróunina í Reykjavík illskiljanlega. Fegurðargildi hefðu vikið fyrir byggingamagni og gæði setið á hakanum. Fjármagnið hefði tekið völdin og áherslan færst yfir á að byggja sem mest fremur en að tryggja gæði.
Fólk vill ekki búa í þessari byggð
Magnús taldi afleiðingarnar nú vera orðnar sýnilegri. Fólk væri að uppgötva að þessi tegund byggðar væri ekki það sem það vildi búa í og tengdi hann það meðal annars við að íbúðir á sumum þéttingarreitum seldust verr en áður.
Hann sagði fólk ekki vilja ala börn sín upp í of hárri og skuggamikilli byggð og taldi slíkt umhverfi geta verið heilsuspillandi. Fleiri hefðu bent á sömu áhrif þéttrar byggðar á fólk og lífsgæði þess.
Þétting þarf ekki að þýða há hús
Pétur setti þéttingarstefnuna í stærra samhengi og rakti hugmyndafræðina meðal annars til Bretlands um síðustu aldamót. Þar hefði verið lögð áhersla á að endurnýta yfirgefin iðnaðar- og hafnarsvæði og beina uppbyggingu inn á við í stað þess að borgir þendust stöðugt út.
Þétting ætti hins vegar ekki að ganga gegn hagsmunum þeirra sem þegar byggju á svæðinu eða eyðileggja græn svæði og önnur gæði sem fyrir væru.
Magnús nefndi breskt dæmi um nútímalega byggð þar sem tekist hefði að þétta án háhýsa. Þar hefði verið lögð áhersla á mannvænt umhverfi og dagsbirtu en byggðin væri aðeins um 3 hæðir. Hann sagði þetta sérstaklega umhugsunarvert á Íslandi þar sem dagsbirta væri takmarkaðri en í Bretlandi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.