Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðlaug Þór Þórðarson, þingmann Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi utanríkisráðherra í síðdegisútvarpinu, um heimild sem hann sagði vera að finna í fjárlagafrumvarpinu til handa fjármálaráðherra að taka yfir skuldabréf og skuldbindingar Ríkisútvarpsins. Guðlaugur sagði stærsta hlutann virðast tengjast lífeyrisskuldbindingum en að fjárlaganefnd hefði ekki fengið upplýsingar um hversu há fjárhæðin væri. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Skuldunum velt yfir á almenning
Guðlaugur sagði hafa komið fram á fundi fjárlaganefndar að fjármálaráðherra fengi heimild til að taka yfir skuldbindingar RÚV ef fjárlögin yrðu samþykkt.
Hann sagði það í reynd fela í sér frekari ríkisstuðning við Ríkisútvarpið. Rökin virtust vera þau að ef aðgangur RÚV að auglýsingamarkaði yrði takmarkaður gæti ríkisstuðningur komið á móti.
Guðlaugur sagðist hvorki hafa heyrt um slíkar hugmyndir áður né vitað af þeim fyrr en frumvarpið var kynnt. Hann sagði enga fjárhæð hafa verið gefna upp og vissi því ekki hvort um væri að ræða hundruð milljóna, milljarð eða aðra upphæð.
Lífeyrisskuldbindingarnar stærsti hlutinn
Guðlaugur sagði stærsta hluta skuldbindinganna virðast tengjast lífeyrisskuldbindingum RÚV.
Arnþrúður benti á að þær skuldbindingar hefðu fylgt Ríkisútvarpinu lengi og spurði hvort ætlunin væri nú að færa þær yfir á skattgreiðendur.
Guðlaugur sagði RÚV njóta sérstakrar stöðu. Tekjur þess hækkuðu sjálfkrafa eftir því sem landsmönnum fjölgaði þótt fjölgun íbúa yki ekki álag á stofnunina með sama hætti og til dæmis á heilbrigðiskerfið.
Arnþrúður rifjaði upp að þegar hluti Efstaleitisreitsins var seldur hefði RÚV fengið sölutekjurnar, meðal annars til að greiða niður lífeyrisskuldbindingar. Nú væri hins vegar komin sérstök heimild til fjármálaráðherra til að taka yfir þær skuldir sem eftir stæðu.
Alþingi hefur takmarkaða möguleika til þess að fylgjast með rekstrinum
Arnþrúður tók fram að hún væri sjálf samkeppnisaðili RÚV og því ekki hlutlaus í umræðunni. Hún spurði hins vegar hvers vegna Ríkisútvarpið væri rekið sem opinbert hlutafélag ef Alþingi hefði takmarkaða möguleika á að sjá inn í reksturinn og veita honum aðhald.
Guðlaugur tók undir að aðhald Alþingis væri ekki til staðar með sama hætti og áður. Hann sagði Ríkisútvarpið aldrei hafa verið stærra eða sterkara og rifjaði upp að útvarpsráð hefði áður gegnt ákveðnu eftirlitshlutverki vegna þess hversu sterkur miðillinn væri. Það fyrirkomulag hefði verið lagt niður án þess að sambærilegt eftirlit kæmi í staðinn.
Ríkisaðstoð og samkeppnisreglur
Arnþrúður spurði einnig hvort heimildin gæti rekist á reglur EES um ríkisaðstoð og samkeppni ef fjármálaráðherra fengi heimild til að taka eitt fyrirtæki sérstaklega út og greiða skuldir þess.
Guðlaugur sagði mögulega vörn vera þá að auglýsingatekjur RÚV yrðu skertar og stuðningur veittur á móti. Hann tók þó fram að um opna heimild væri að ræða og málið hefði aðeins verið kynnt þá um morguninn.
Hann sagðist því ekki vera kominn lengra í mati á lagalegum þáttum málsins en að fleiri opnar heimildir væru í frumvarpinu sem fjárlaganefnd myndi þurfa að fara yfir og kalla eftir svörum um.
Samkeppnisstaðan þegar ójöfn
Guðlaugur sagði samkeppnisstöðu fjölmiðla þegar ójafna þar sem allir landsmenn greiddu til RÚV hvort sem þeir nýttu þjónustuna eða ekki. Hann styddi að aðgangur Ríkisútvarpsins að auglýsingamarkaði yrði takmarkaður en taldi ekki eðlilegt að ríkið bætti RÚV það upp með því að taka skuldir þess yfir.
Ef það yrði niðurstaðan væru það skattgreiðendur sem greiddu reikninginn beint.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.