Pétur Gunnlaugsson ræddi við Pál Vilhjálmsson bloggara og blaðamann í síðdegisútvarpinu, um það umboð sem gæti falist í fyrirhugaðri þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið. Páll sagði nauma já-niðurstöðu og litla kjörsókn geta leitt til þess að aðeins um fjórðungur þjóðarinnar réði því hvort farið yrði í umfangsmikið aðildarferli. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Kjörsóknin gæti ráðið úrslitum
Páll benti á að kjörsókn í þjóðaratkvæðagreiðslunni yrði líklega minni en í þingkosningum þar sem hún væri yfirleitt nálægt 80%. Ef aðeins 55 til 60% kosningabærra manna greiddu atkvæði og já fengi nauman meirihluta gæti stuðningurinn við framhald viðræðna komið frá um fjórðungi þjóðarinnar.
Þá vaknaði sú spurning hvort nægilega sterkt umboð væri fyrir hendi til að hefja ferli sem hefði áhrif á stjórnskipun, utanríkismál, viðskipti og fjölmarga aðra málaflokka.
Mismunandi kjörsókn eftir landshlutum gæti einnig haft áhrif á niðurstöðuna. Páll sagði stuðning við ESB almennt meiri á höfuðborgarsvæðinu en á landsbyggðinni. Góð kjörsókn í einstökum kjördæmum gæti því ráðið úrslitum í jafnri kosningu.
Niðurstaðan veitir ekki formlegt umboð
Atkvæðagreiðslan verður ráðgefandi og felur niðurstaða hennar því ekki sjálfkrafa í sér formlega ákvörðun um aðildarumsókn eða inngöngu Íslands í ESB. Hún myndi engu að síður hafa verulegt pólitískt vægi.
Páll sagði jafnframt að ekki væri fyrir hendi skýr meirihluti á Alþingi fyrir aðild Íslands. Aðeins 1 þingflokkur hefði haft inngöngu í ESB með afgerandi hætti á stefnuskrá sinni fyrir síðustu kosningar.
Hann taldi eðlilegra að þingflokkar öfluðu sér umboðs til að sækja um aðild í almennum þingkosningum og mynduðu síðan meirihluta um málið á Alþingi. Sú staða væri ekki uppi hér á landi.
Naumur meirihluti með lítilli kjörsókn gæti því orðið upphafið að langvarandi ágreiningi um hvort nægilegt umboð væri fyrir hendi til að hefja aðildarferlið.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.