Ragnar Þór Ingólfsson félags- og húsnæðismálaráðherra hefur mælt fyrir frumvarpi um breytingar á lögum um Gæða- og eftirlitsstofnun velferðarmála sem miðar að því að styrkja rannsóknir á alvarlegum óvæntum atvikum í velferðarþjónustu. Í frumvarpinu er lögð áhersla á að efla tilkynningarskyldu skráningu og rannsóknir slíkra mála. Þá verður framburður fólks í velferðarþjónustu ekki notaður í sakamálum.
Rannsóknir stöðvast vegna óvissu um gagnaöflun
Í framsögu ráðherra kom fram að þótt stofnunin hafi víðtækar heimildir til gagnaöflunar byggist rannsóknarvinna að verulegu leyti á framburði stjórnenda og starfsfólks. Núverandi lagarammi tryggi ekki að slíkar upplýsingar verði ekki afhentar lögreglu sem hafi í sumum tilvikum leitt til þess að rannsóknir hafi tafist eða stöðvast.
Bent var á að framburður þeirra sem koma að þjónustunni sé oft forsenda þess að greina megi hvað hafi farið úrskeiðis og koma í veg fyrir endurtekningu atvika.
Framburður verði ekki notaður í sakamálum
Með frumvarpinu er lagt til að skýrslur GEV um rannsókn alvarlegra óvæntra atvika verði ekki notaðar sem sönnunargögn í sakamálum. Þá verði einnig óheimilt að nýta upplýsingar sem starfsfólk veitir stofnuninni gegn því eða afhenda gögn sem geyma slíkan framburð.
Markmiðið er að skapa traust þannig að þeir sem búa yfir upplýsingum geti tjáð sig af hreinskilni og stuðlað að árangursríkari rannsóknum.
Skýrari skil milli rannsóknarferla
Frumvarpið felur jafnframt í sér að skylda stofnunarinnar til að benda lögreglu á meinta refsiverða háttsemi verði felld brott. Með því er dregin skýrari lína milli stjórnsýslurannsókna og sakamálarannsókna og leitast við að tryggja að rannsóknir sem miða að öryggi og umbótum nái fram að ganga.