
Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Vigdísi Hauksdóttur, lögfræðing, fyrrverandi þingmann og borgarfulltrúa, í Fréttum vikunnar um áhrif mögulegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu á fullveldi landsins, stjórnskipan og efnahagsmál. Vigdís hafnaði því að aðild hefði ekki áhrif á fullveldi Íslands og sagði umræðuna of mikið hafa snúist um húsnæðisverð, vexti og verðbólgu í stað þess að fjalla um þær stjórnskipulegu breytingar sem hún teldi felast í aðild. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Húsnæðisumræðan og evran
Í þættinum var rætt um fullyrðingar þess efnis að aðild að Evrópusambandinu myndi auðvelda ungu fólki að eignast húsnæði með lægri vöxtum og minni verðbólgu. Vigdís sagði slíkan málflutning ekki standast nánari skoðun og benti á að víða innan Evrópusambandsins ætti ungt fólk einnig í miklum erfiðleikum með að komast inn á húsnæðismarkaðinn.
Hún sagði jafnframt að Ísland gæti ekki tekið upp evru strax við hugsanlega aðild. Til þess þyrfti landið fyrst að uppfylla svonefnd Maastricht-skilyrði, meðal annars um verðbólgu, ríkisfjármál og ríkisskuldir. Að hennar mati þyrfti Ísland að ná þessum markmiðum hvort sem landið gengi í Evrópusambandið eða ekki.
Fullveldi og stjórnskipan Íslands
Arnþrúður og Vigdís ræddu einnig hvort aðild að Evrópusambandinu hefði áhrif á fullveldi Íslands. Vigdís sagði að með aðild yrði hluti löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds færður til stofnana Evrópusambandsins. Hún taldi því rangt að halda því fram að fullveldi Íslands héldist óbreytt.
Hún sagði jafnframt að nauðsynlegt yrði að breyta íslensku stjórnarskránni til að heimila slíkt valdaframsal. Að hennar mati væri það í sjálfu sér sterk vísbending um að aðild hefði stjórnskipulegar afleiðingar.
Lýðræðislegt skipulag Evrópusambandsins
Einnig var rætt um stjórnskipan Evrópusambandsins. Fram kom að Evrópuþingið hafi frumkvæðisrétt að lagasetningu heldur væri það hjá framkvæmdastjórn sambandsins. Stjórnskipan ESB væri þannig frábrugðin þeirri þrískiptingu ríkisvalds sem gilti á Íslandi, enda væri ESB ekki ríki.
Vigdís sagði að þessir þættir hefðu fengið of lítið vægi í opinberri umræðu. Að hennar mati ættu kjósendur að fá ítarlega umfjöllun um stjórnskipulegar afleiðingar mögulegrar aðildar samhliða umræðu um efnahagsleg áhrif áður en þeir gengju til þjóðaratkvæðagreiðslu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.
