Arnþrúður Karlsdóttir, Pétur Gunnlaugsson og Arnar Freyr Reynisson ræddu fréttir vikunnar í þættinum Fréttir vikunnar. Þar var fjallað um hvernig loftslagsumræða sé orðin nátengd peningum, áhrifum og pólitísku ímyndarstarfi, fremur en beinum umhverfisráðstöfunum. Í þættinum kom fram að áhrifamestu röddunum í loftslagsumræðunni, þar á meðal Bill Gates, hafi tekist að færa hana inn á svið fjárfestinga og stjórnmálalegrar ímyndaruppbyggingar,og að íslensk stjórnvöld taki óhikað þátt í þeirri framvindu og nú hafi Bill Gates ákveðið að færa sig yfir í heilbrigðismál og landbúnað. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Breytt áhersla Bill Gates breyting á leikreglunum
Í þættinum var fjallað um að Bill Gates sem um árabil hafi verið einn sýnilegasti talsmaður loftslagsmála, snúi nú meiri athygli að heilsu, lífsgæðum og fjárfestingum á sviði lyfja, næringar og líftækni. Í þættinum kom fram að þessi áherslubreyting endurspegli að loftslagsmál séu ekki lengur aðeins sett fram sem siðferðislegt verkefni heldur sem fjárhagslegt svið þar sem hægt er að móta heilu markaðina. Bent var á að Gates hafi í gegnum árin fjárfest í verkefnum sem tengjast orkuskiptum, kolefnisbindingu og endurnýjanlegri orku en að nálgunin hafi nú færst yfir í heilsutengd svið þar sem hann fjárfestir í fyrirtækjum sem þróa lyf, móta næringarleiðbeiningar og tengja lífsstíl við lýðheilsu. Í þættinum kom fram að þetta sé ekki aðeins hugmyndafræðileg breyting heldur tilfærsla fjár og áhrifa.
Loftslagsmál orðin markaðsvara
Í þættinum var bent á að loftslagsumræða undanfarinna ára hafi orðið að ákveðnu viðskiptalíkani. Þar taki einkaaðilar sér stöðu sem „lausnaraðilar“ og bjóða stjórnvöldum pakka af stefnu, vörum, tækni og ráðgjöf. Loftslagsmálin séu því ekki lengur aðeins á valdi ríkja heldur líka fjárfesta. Þetta fyrirkomulag var sagt hafa gert það að verkum að loftslagsmál hafi í raun orðið pólitísk auðlind – leið fyrir stjórnmálafólk til að sýna ábyrgð út á við, án þess að það leiði endilega til mælanlegra breytinga í daglegu lífi almennings. Í þessu samhengi var nefnt að umræðan fari sífellt meira um ímynd, boðskap og ráðstefnur.
Alþingi tekið úr umferð vegna loftslagsráðstefnu
Í þættinum var sérstaklega fjallað um stöðu Íslands í þessu samhengi. Þar kom fram að starfsemi Alþingis verði nær lögð niður í heila viku í nóvember vegna þess að fjölmargir þingmenn verði staddir á loftslagsráðstefnu erlendis. Í þættinum var þetta kallað merki um að loftslagsmál séu orðin pólitískur vettvangur, þar sem þátttaka í alþjóðlegum vettvangi og myndræn nærvera teljist mikilvægari en hefðbundið þingstarf heima fyrir. Gagnrýnt var að þetta færi fram á sama tíma og brýn innlend úrlausnarefni bíði afgreiðslu. Í þættinum var minnt á að húsnæðismál, verðbólga, vaxtabyrði heimila og öryggismál lögreglu séu til umfjöllunar á sama tíma og þingið verður ekki starfandi. Þessu var lýst sem forgangsröðun sem sýni að táknræn þátttaka í alþjóðlegum umræðuvettvangi sé orðin sjálfstætt markmið stjórnmálanna.
Nú er talað um loftslagið eins og utanríkismál
Í þættinum var einnig bent á að loftslagsmál séu orðin að eins konar utanríkismálum: þau séu notuð til að sýna að landið standi með „réttu hliðinni“ í alþjóðlegri umræðu, fremur en að ræða hvernig eigi að leysa hagnýta hluti heima fyrir. Þessi færsluhreyfing, frá innlendri framkvæmd til alþjóðlegrar ímyndar, var sögð skýra hvers vegna ráðherrar og þingmenn verja sífellt meiri tíma á alþjóðlegum vettvangi, og síður í beinni innviðauppbyggingu. Einnig var minnt á að fjármagn sem fylgir loftslagsmálum – styrkir, áætlanir, sértæk framlög, samstarfssamningar – sé orðið verulegt afl innan stjórnsýslunnar sjálfrar. Í þættinum var bent á að það skapi hvata fyrir stjórnmálafólk til að halda sig sýnilegu á þeim vettvangi.
Stjórnmál, hugmyndafræði og viðskipti renna saman
Samkvæmt því sem fram kom í þættinum er þessi þróun ekki lengur bundin við loftslagsmál sem vísindalegt viðfangsefni heldur sem stjórntæki. Umræðan í þættinum tengdi þetta beint við viðskiptalega stöðu einstaklinga eins og Bill Gates, sem hafi bæði fjárhagslega og pólitíska hagsmuni af því að stilla sér upp sem leiðtoga í slíkum málaflokkum. Þetta væri dæmi um nýtt valdakerfi þar sem almenn umræða um kolefnisspor og útblástur er farin að snúast síður um tæknilega útfærslu, en meira um hver fær að tala fyrir hönd „ábyrgðar“ og „framtíðar“. Íslensk stjórnmál séu þar ekki undanskilin; þau hafi tekið þátt í þessari framvindu með því að láta þingið víkja tímabundið fyrir ráðstefnuhaldi í loftslagsmálum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.