Arnþrúður Karlsdóttir og Pétur Gunnlaugsson ræddu við Helga Magnús Gunnarsson fyrrverandi vararíkissaksóknara og Sigurjón Þórðarson þingmann Flokks fólksins og formann Fjárlaganefndar í þættinum Fréttir vikunnar um upplýsingagjöf stjórnvalda varðandi glæpatíðni meðal erlendra ríkisborgara og umræðu um áhrif innflytjendamála á samfélagið. Þar komu fram kröfur um meiri gagnsæi frá stjórnvöldum, lögreglu og stofnunum ríkisins auk gagnrýni á fjölmiðla og fræðasamfélagið fyrir að draga úr umræðu um málið. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Hækkandi hlutfall erlendra ríkisborgara í afbrotum
Í þættinum var vísað til talna frá lögreglu sem sýndu að hlutfall erlendra ríkisborgara meðal grunaðra hefði hækkað á síðustu árum. Þar kom fram að hlutfallið hefði verið 27% árið 2020 en væri nú komið í 41%. Helgi Magnús sagði mikilvægt að birta slíkar upplýsingar opinberlega og taldi að of mikil tregða hefði verið gagnvart því að ræða þróunina af hreinskilni. Hann sagði að samfélagið þyrfti að hafa aðgang að tölfræðilegum upplýsingum um glæpatíðni, atvinnuþátttöku og félagslega stöðu mismunandi hópa til að hægt væri að taka upplýstar ákvarðanir.
Benti Helgi Magnús á að reynsla annarra Evrópuríkja sýndi að ákveðnir hópar innflytjenda hefðu verið líklegri til að lenda í afbrotum eða félagslegum vandamálum ef aðlögun að samfélaginu gengi illa.
Hamasliðar fluttir til Íslands
Þá var rætt um umsækjendur frá Palestínu og vísað til þess að á tímabilinu hefðu komið fram annars vegar 128 og hins vegar 183 umsóknir frá Palestínumönnum samkvæmt þeim gögnum sem lægju fyrir.
Helgi Magnús sagði að umræðan um öryggismál hefði verið of takmörkuð hér á landi og nefndi í því samhengi upplýsingar sem hann hefði fengið frá Lögreglu um möguleg tengsl einstaklinga sem komið hefðu til Íslands við öfgasamtök á borð við Hamas. Hann sagði mikilvægt að stjórnvöld svöruðu skýrt hvort slíkar upplýsingar hefðu komið fram hjá erlendum öryggisyfirvöldum. Hluti þessara manna hefðu komið hingað á grundvelli fjölskyldusameiningar og tilstuðlan samtakanna Solaris sem hafa verið til rannsóknar vegna gruns um að þau hafi greitt mútur til að auðvelda brottflutning fólks frá Palestínu.
Sigurjón sagði að hann hefði sjálfur ekki fengið staðfestar upplýsingar um slík tengsl en taldi engu að síður mikilvægt að afla staðreynda og leggja þær fram opinberlega. Hann sagði að umræðan yrði að byggjast á staðfestum upplýsingum fremur en orðrómi eða tilfinningum.
Gagnrýna fjölmiðla og akademíu
Helgi Magnús gagnrýndi það sem hann kallaði þöggun í samfélaginu um áhrif innflytjendamála og sagði bæði fjölmiðla og hluta fræðasamfélagsins hafa dregið úr umræðu um glæpatíðni og samfélagsleg áhrif fjölgunar innflytjenda. Hann vísaði meðal annars til umræðu um kynferðisbrot og skipulagða glæpastarfsemi og sagði að almenningur ætti rétt á að fá upplýsingar um þróun mála án þess að umræðan væri sett fram sem fordómafull.
Sigurjón tók undir að bæta þyrfti upplýsingagjöf stjórnvalda og sagði að mikilvægt væri að stjórnmálamenn, lögregla og stofnanir ríkisins birtu reglulega samantektir um þróun mála. Að hans mati væri nauðsynlegt að byggja stefnumótun stjórnvalda á gögnum og reynslu annarra ríkja fremur en að forðast umræðu um erfið mál.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.