Arnþrúður Karlsdóttir og Pétur Gunnlaugsson, ræddu við Guðbjörn Guðbjörnsson, stjórnsýslufræðing og óperusöngvara í Fréttum vikunnar í dag, þar sem meðal annars var fjallað um fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um Evrópusambandið, stöðu aðildarviðræðna Íslands og þær breytingar sem orðið hafa á alþjóðamálum undanfarin ár. Rætt var um hvort ljúka ætti viðræðuferlinu og leggja niðurstöðuna fyrir þjóðina, auk þess sem farið var yfir efnahagsleg, pólitísk og öryggistengd sjónarmið í umræðunni. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Hvað gerist ef þjóðin segir nei?
Í þættinum var rætt um þá stöðu sem gæti komið upp ef meirihluti kjósenda hafnar viðræðum við Evrópusambandið í þjóðaratkvæðagreiðslu.
Þar kom fram sú afstaða að niðurstöðu þjóðarinnar bæri að virða og ekki ætti að halda málinu áfram innan Alþingis ef kjósendur hefðu hafnað því. Jafnframt var rætt um ummæli stjórnmálamanna um mögulegt framhald málsins og hvort niðurstaða atkvæðagreiðslunnar myndi í raun marka endapunkt umræðunnar.
Breytt staða í öryggismálum
Breyttar aðstæður í Evrópu og Norður-Atlantshafi voru einnig til umfjöllunar. Þar voru meðal annars nefnd stríðsátök í Evrópu, öryggismál á norðurslóðum og umræða um stöðu Grænlands. Átök í Bretlandi og fleiri löndum voru til umræðu en lítið af fréttum af slíkum atburðum bærust hingað til lands.
Fram kom að staðan væri um margt önnur en hún var fyrir 15 til 20 árum þegar síðast var rætt af miklum þunga um aðild Íslands að Evrópusambandinu. Því væri eðlilegt að horfa til málsins út frá fleiri sjónarhornum en áður, þar á meðal öryggis- og varnarmálum.
Reynsla af aðildarviðræðunum
Einnig var farið yfir reynslu af aðildarviðræðum Íslands við Evrópusambandið á sínum tíma. Sagði Guðbjörn að stór hluti þess regluverks sem Ísland þyrfti að taka afstöðu til tengdist málum sem hefðu lítil eða engin áhrif hér á landi.
Þá var vikið að umfangi reglugerða innan Evrópusambandsins og hvernig margar þeirra sneru að aðstæðum sem væru ólíkar þeim sem þekkjast á Íslandi. Jafnframt benti Guðbjörn á að Ísland tæki nú þegar þátt í stórum hluta innri markaðar Evrópu í gegnum EES-samninginn.
Skiptar skoðanir um framtíðina
Umræðan snerist einnig um framtíð Evrópusambandsins og þau ríki sem nú sækjast eftir aðild. Þar voru nefnd nokkur umsóknarríki í Austur-Evrópu og á Balkanskaga og hvaða áhrif frekari stækkun gæti haft á sambandið.
Skiptar skoðanir komu fram um hvort aðild myndi styrkja stöðu Íslands eða draga úr sjálfstæði landsins á ákveðnum sviðum. Þeirri spurningu var einnig velt upp í þættinum hvort Evrópusambandið væri á réttri leið í efnahags- og stjórnmálum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.