Pétur Gunnlaugsson ræddi við Harald Ólafsson, formann Heimssýnar og prófessor í veðurfræði við Háskóla Íslands í síðdegisútvarpinu í dag, um fullveldi Íslands og rök gegn aðild að Evrópusambandinu. Í umræðunni var lögð áhersla á að fullveldi væri grundvöllur samfélagsins og þess að þjóðin gæti sjálf sett lög, mótað stefnu og ráðstafað eigin auðlindum. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Fullveldið skiptir máli til að geta haft stjórn á auðlindum
Í máli Haraldar kom fram að Ísland byggi yfir verðmætum auðlindum, bæði á landi og í sjó, þar á meðal fiskistofnum, orku og öðrum náttúruauðæfum. Hann lagði áherslu á að það sem skipti mestu máli, væri ekki einungis að eiga þessar auðlindir heldur að hafa fullt vald til að nýta þær með sjálfstæðum hætti. Hann sagði að allar ákvarðanir um nýtingu auðlinda byggðust á fullveldi þjóðarinnar og án þess væri ekki tryggt að hagsmunir landsins væru í forgangi til lengri tíma.
Lýðræðisleg rök í forgrunni
Haraldur lagði áherslu á að meginrök gegn aðild að Evrópusambandinu væru lýðræðislegs eðlis. Hann sagði að eðlilegast væri að hver þjóð setti sér eigin lög og stjórnaði sínum málum sjálf. Sérstaða Íslands sem fámennrar eyþjóðar skipti þar verulegu máli, enda væru aðstæður hér frábrugðnar þeim sem gilda í stærri ríkjum Evrópu.
Í umræðunni kom fram að ákvarðanataka innan Evrópusambandsins færi í auknum mæli fram á miðlægum vettvangi sem gæti haft áhrif á sjálfstæði einstakra ríkja til að móta eigin löggjöf.
EES-tölur gefa ranga mynd
Rætt var um fullyrðingar um að Ísland taki upp stóran hluta reglna Evrópusambandsins í gegnum EES-samninginn. Haraldur vísaði til skýrslu þar sem fram kemur að hlutfallið sé um 14%. Hann sagði að tölur sem nefndar hafa verið um 70–80% væru ekki studdar sömu gögnum og gæfu villandi mynd af stöðunni. Hann lagði þó áherslu á að það sem skipti mestu væri ekki hlutfall reglna heldur hvaða málaflokkar væru utan áhrifasviðs sambandsins og þar skipti sjálfstæði Íslands mestu.
Sjálfstæð utanríkisstefna í húfi
Í umræðunni kom fram að aðild að Evrópusambandinu gæti haft áhrif á utanríkisstefnu Íslands. Haraldur sagði að sameiginleg stefna sambandsins, á því sviði gæti þrengt að sjálfstæðum ákvörðunum Íslands í samskiptum við önnur ríki. Hann sagði að þróun innan sambandsins benti til aukinnar samþættingar í utanríkis- og öryggismálum og slíkt gæti haft áhrif á stöðu Íslands á alþjóðavettvangi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.