Pétur Gunnlaugsson ræddi við Ragnar Árnason, hagfræðing og prófessor emerítus í síðdegisútvarpinu um innflytjendamál, vinnumarkað og áhrif fólksfjölgunar á íslenskt samfélag. Ragnar gagnrýndi framkvæmd innflytjendastefnu stjórnvalda og sagði að stjórnvöld hefðu misst yfirsýn yfir umfang og áhrif innflytjenda á húsnæðismarkað, opinbera þjónustu og vinnumarkað. Hann sagði jafnframt að kostnaður samfélagsins vegna innflytjendamála gæti numið um 100 milljörðum króna á ári samkvæmt útreikningum sem hann hefði áður unnið. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Gamla kerfið var markvissara
Í viðtalinu sagði Ragnar að Ísland hefði áður haft skipulag þar sem atvinnurekendur bæru meiri ábyrgð á komu erlends vinnuafls til landsins. Hann sagði atvinnu- og dvalarleyfi áður, hafa verið tengd ákveðnum störfum og betur hefði verið fylgst með komu fólks til landsins. Að hans mati tryggði það betur að þeir sem kæmu til landsins væru hér vegna raunverulegrar atvinnuþarfar. Hann sagði einnig að atvinnurekendur hefðu áður þurft að bera ábyrgð á viðkomandi starfsfólki og jafnvel tryggja framfærslu þess.
Ragnar rakti breytingarnar meðal annars til þátttöku Íslands í EES-samstarfinu og reglna um frjálsa för vinnuafls. Hann sagði ríkisborgara annarra Evrópuríkja nú geta komið til Íslands með einfaldari hætti og nýtt sér bæði vinnumarkað og velferðarkerfi landsins.
Áhrifin sjást á húsnæðismarkaði og launum
Ragnar sagði mikinn innflutning vinnuafls hafa áhrif á launaþróun, sérstaklega í þeim atvinnugreinum þar sem mest væri flutt inn af starfsfólki. Hann sagðist undrast að verkalýðshreyfingin hefði ekki rætt þau áhrif meira opinberlega.
Í viðtalinu kom einnig fram að hann teldi fólksfjölgun hafa átt stóran þátt í hækkun húsnæðisverðs og auknum húsnæðisskorti undanfarin ár. Hann benti á að Ísland væri lítið samfélag með um 350 til 400 þúsund íbúa og mjög hröð fólksfjölgun gæti haft veruleg áhrif á lífskjör ef innviðir héldu ekki í við þróunina. Jafnframt hefðu stjórnvöld ekki birt nægilega skýrar upplýsingar um kostnað samfélagsins vegna innflytjendamála. Hann sagði að útgjöld vegna heilbrigðisþjónustu, menntakerfis og félagsþjónustu væru hluti af þeim um 100 milljörðum króna sem hann hefði áður metið að málaflokkurinn kostaði samfélagið árlega.
Hann tók þó fram að margir innflytjendur ynnu mikilvæg störf og legðu mikið af mörkum til íslensks samfélags, en taldi að stjórnvöld þyrftu að hafa skýrari stefnu og betri yfirsýn yfir þróunina.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.